«الرَّجُلُ راعٍ عَلى‌ اهْلِ بَيْتِهِ، وَ كُلُّ راعٍ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالْمَرْأَةُ راعِيَةٌ عَلى‌ مالِ زَوْجِها وَ مَسْؤُولَةٌ عَنْهُ» «١» مرد نگهبان اهل بيت خود است، و هر نگهبانى در مورد آنچه كه بايد از آن نگهبانى كند مسؤول است، و زن نگهبان مال همسرش است و نسبت به آن مسؤول مى‌باشد.
و نيز مى‌فرمايد:
«الا كُلُّكُمْ راعٍ وَ كُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ... وَالرَّجُلُ راعٍ عَلى‌ اهْلِ بَيْتِهِ وَ هُوَ مَسْئُولٌ عَنْهُمْ؛ فَالْمَرْأَةُ راعِيَةٌ عَلى‌ اهْلِ بَيْتِ بَعْلِها وَ وُلْدِهِ وَ هِىَ مَسْئُولَةٌ عَنْهُمْ» «٢» همه شما نگهبان و مسؤول هستيد، مرد بر خانواده‌اش نگهبان است و نسبت به آنان مسؤول مى‌باشد و زن نيز نسبت به خاندان همسر و فرزندان او مسؤول است.
اين مسؤوليت در جانب مرد از اهميّت خاصّى برخوردار است، زيرا وى عهده‌دار سرپرستى خانواده است و در نتيجه در برابر همه مسائل و مشكلات فكرى، روحى، اخلاقى و اقتصادى همسر و فرزندان خود مسؤول است و طفره رفتن و شانه خالى كردن از زير بار اين مسؤوليتها و بى‌تفاوتى نسبت به آنها آفت بزرگى براى زندگى خانوادگى محسوب مى‌شود.
غفلت از شناخت مسؤوليتهاى گوناگون خانوادگى، آثار زيانبار بسيارى در پى دارد و در نهايت، موجب پشيمانى و حسرت انسان خواهد شد. بدين جهت، ضرورت دارد كه هر انسان پيوسته درباره مسؤوليتهاى خانوادگى خود بينديشد و با شناخت كامل به انجام دقيق آنها همّت گمارد.
جلوه‌هاى مسؤوليّت‌پذيرى‌ بعضى از نمودهاى مسؤوليّت‌پذيرى زن و شوهر در زندگى خانوادگى عبارتند از:
الف- تأمين هزينه زندگى‌ شوهر وظيفه‌شناس و مسؤول نسبت به خانواده مى‌كوشد تا هزينه زندگى از قبيل‌