است، بويژه آنگاه كه هر يك از آنها در اعمال سليقه خود اصرار و سماجت ورزند و حق را همان بدانند كه خود فكر مى‌كنند. از اين رو، توجه به هماهنگى فرهنگى بين زن و مرد يكى از معيارهاى انتخاب همسر قلمداد مى‌شود. امام صادق عليه السلام فرمود:
«انَّ الْعارِفَةَ لا تُوضَعُ الَّا عِنْدَ عارِفٍ» «١» زن آگاه و با معرفت، بايد همسر مرد آگاه و با معرفت گردد.
در روايات، ازدواج با افراد كج‌رفتار، لجباز، ناسازگار، ساده‌لوح، كوته‌فكر و احمق نهى شده است. «٢» اصالت خانوادگى‌ محيط خانواده اوّلين عرصه شناخت انسان از جهان است و روحيات و اخلاق انسان از اين محيط تأثير مى‌پذيرند. بنابراين، براى شناخت همسر بايد از خانواده او آگاهى كافى داشت. بر اين اساس، توجّه به نجابت، ايمان، عفاف و ديگر صفات خانواده همسر كه در شكل‌گيرى شخصيّت او مؤثّر هستند، ضرورت پيدا مى‌كند.
البتّه نمى‌توان منكر وجود افراد شايسته در ميان خانواده‌هاى ناصالح بود، اما چنين افرادى بندرت يافت مى‌شوند؛ زيرا به هر حال، بقاياى آثار منفى خانواده در زواياى وجود انسان مى‌ماند و بگونه‌اى او را تحت تأثير قرار مى‌دهد. پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله درباره اهميّت توجّه به خانواده همسر فرمود:
«ايُّهَا النَّاسُ ايَّاكُمْ وَ خَضْراءَ الدِّمَنِ قيلَ يا رَسُولَ اللَّهِ! وَ ما خَضْراءُ الدِّمَنِ؟
قالَ: الْمَرْأَةُ الْحَسْناءُ فى‌ مَنْبَتِ السُّوءِ» «٣» اى مردم! از سبزه‌اى كه در لجنزار روييده است، پرهيز كنيد. سؤال شد: اى پيامبر خدا! سبزه‌