انتخاب، در زندگى خانوادگى است. آن بزرگواران در مواردى كه ازدواج آنها جنبه سياسى يا اجتماعى نداشت و نفس ازدواج براى آ اخلاق خانواده(ج‌٢) ٤٣ اصالت خانوادگى ص : ٤٢ نان مطرح بود، درباره فرد مورد نظر، تحقيقات لازم را انجام مى‌دادند، تا از اخلاق، ايمان و خصوصيات فردى و خانوادگى او بطور كامل آگاه شده، همسرى شايسته و مناسب انتخاب كنند.
پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله عموماً در مواردى كه قصد ازدواج داشت، ابتدا تحقيق مى‌كرد و كسى را مى‌فرستاد تا بانوى مورد نظر را ببيند. «١» امير مؤمنان عليه السلام نيز قبل از ازدواج تحقيق مى‌كرد تا همسرى شايسته انتخاب كند كه از هر جهت خصوصيات لازم و مورد نظر را داشته باشد. اين دقت تا آنجا پيش مى‌رفت كه از احوال پدران زن نيز مى‌پرسيد، تا با شناخت صفات موروثى آنان، همسر خويش را برگزيند.
روزى آن حضرت به برادرش عقيل كه به انساب عرب آگاهى داشت، فرمود:
تو به انساب عرب آگاهى، براى من زنى اختيار كن كه فرزندى شجاع بياورد.» عقيل عرض كرد:
با «فاطمه كلابيه» ازدواج كن كه در عرب كسى از پدران او شجاعتر نبوده است. «٢» ٤- ملاك‌هاى انتخاب همسر كوشش و تلاش آدمى براى انتخاب همسر همراه با ملاك و معيارهاى درست و اساسى، نقش ارزنده‌اى در زندگى زناشويى داشته، موجب خوشبختى و سعادت خانواده خواهد بود.
اگر انتخاب همسر با معيارهاى درست صورت پذيرد و به مسائل سطحى و زودگذر، احساسات و عواطف صورى توجّه نگردد، ريشه بسيارى از اختلافات خانوادگى برطرف مى‌شود. از اين رو، توجّه به ملاكهاى ارزشمند در انتخاب همسر، بسيار