اخلاق خانواده(ج2) - رضانزاد و فاخری - الصفحة ١٢٤
«كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ حَتَّى يَكُونَ ابَواهُ يُهَوِّ دانِهِ وَ يُنَصِّرانِهِ» «١» هر كودكى براساس فطرت (توحيدى) به دنيا مىآيد، و اين پدر و مادرش هستند كه او را يهودى يا نصرانى بار مىآورند.
خانواده، نخستين آموزشگاهى است كه شالوده اخلاقى كودك را بنيان گذارى مىكند و مىتواند استعدادهاى درونى كودكان را شكوفا سازد. ارزشهاى اخلاقى مانند علاقه به راستى و درستى، تنفّر از دروغ و نادرستى، عزت نفس و شخصيت، رشادت و شهامت، بخشش و سخاوت، ميل به تعاون و همكارى، علاقه به همنوع و دوست داشتن فضايل و مبارزه با رذايل و ... از طريق محيط خانه و خانواده به كودك آموخته مىشود.
شخصيت بزرگى همانند امام على عليه السلام، با صراحت به پرورشهاى دوران كودكى خود تكيه مىكند و از تربيتهاى عاطفى و عقلى خويش كه در خردسالى فراگرفته، سخن مىگويد و به پيامبر صلى الله عليه و آله- كه مربّى لايق و بزرگوار وى بود- مباهات مىكند:
«شما قرابت مرا با پيامبر صلى الله عليه و آله و منزلت مخصوصى كه نزد آن حضرت داشتم، بخوبى مىدانيد. طفل خردسالى بودم كه پيامبر صلى الله عليه و آله مرا در دامن خويش پرورش داد، در آغوشم مىگرفت، به سينه خود مىچسبانيد، گاهى مرا در استراحتگاه مخصوص خويش جاى مىداد، بدنش را به بدنم مىچسبانيد و بوى خوش او را استشمام مىكردم ... من همچون سايهاى به دنبال آن حضرت حركت مىكردم و او هر روز نكته تازهاى از اخلاق نيك را براى من آشكار مىساخت و به من فرمان مىداد كه از او پيروى كنم. «٢» پدر و مادر بايد بكوشند تا پيش از آنكه كودك به صحنه اجتماع وارد شود و الگوى جديد، توجّه او را جلب كند، وى را تربيت كنند و ارزشهاى اخلاقى را ملكه او سازند.
با روشن شدن نقش اساسى خانواده در تربيت كودك و وظايف پدر و مادر در قبال فرزندان، به تبيين عوامل رشد كودك مىپردازيم: