فصل پنجم: تربيت كودك‌ همان‌گونه كه براى پرورش يك نهال، عواملى از قبيل آب، خاك، نور و دماى مناسب لازم است، براى تربيت و رشد صحيح كودك نيز به عوامل متعدّدى نيازمنديم تا با به‌كارگيرى آنها شخصيت روحى و عقلى كودك در كنار پرورش جسمى او رشد يابد. قبل از پرداختن به اين عوامل ابتدا به نقش خانواده در تربيت كودك مى‌پردازيم.
نقش خانواده در تربيت كودك‌ عوامل متعددى در تربيت و رشد عقلى و جسمى كودك دخالت دارند. خانه و خانواده، قانون وراثت، محيط زندگى و نظم اجتماعى، مدرسه، فعّاليت گروهى، برگزارى جلسات موعظه و كنفرانس، دوستان و رفقايى كه كودك با آنها بازى مى‌كند، كتاب، مجلّه و داستانهايى كه مى‌خواند، حرفه و هنرى كه پيش گرفته، نوع حكومت و برنامه‌هايى كه كودك در برابر آن خاضع است، معلّم و مربّيانى كه به امر تعليم و تربيت او پرداخته‌اند و ... همگى در تربيت و رشد كودك و رفتار و اخلاق او مؤثّرند.
در ميان عوامل تربيت كودك، خانواده جايگاه ويژه‌اى دارد و نقش آن بگونه‌اى است كه مى‌تواند ساير عوامل را تحت تأثير قرار دهد.
تأثيرپذيرى كودك از رفتار پدر و مادر، تا جايى است كه حتى در اعتقادات كودك نيز تجلّى مى‌كند. پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله فرمود: