اخلاق اسلامى
(١)
فهرست مطالب
١ ص
(٢)
پيشگفتار
٩ ص
(٣)
مشخصات«نظام آموزشى» عقيدتى - سياسى
١١ ص
(٤)
مقدمه
١٣ ص
(٥)
درس اول كليات اخلاق اسلامى
١٥ ص
(٦)
جايگاه اخلاق در اسلام
١٦ ص
(٧)
ضرورت اخلاق و خودسازى
١٨ ص
(٨)
روش اخلاقى قرآن
٢٠ ص
(٩)
* خلاصه درس
٢١ ص
(١٠)
* پرسش
٢٢ ص
(١١)
درس دومرابطه اخلاق وايمان
٢٣ ص
(١٢)
ايمان چيست؟
٢٣ ص
(١٣)
آثار ايمان
٢٥ ص
(١٤)
الف - احساس عشق و دلگرمى
٢٥ ص
(١٥)
ب - آرامش روح و جسم
٢٦ ص
(١٦)
ج - دورى از رذايل اخلاقى
٢٦ ص
(١٧)
د - صبر و پايدارى
٢٧ ص
(١٨)
ه - تحكيم برادرى و روابط اجتماعى
٢٨ ص
(١٩)
رابطه اخلاق و ايمان
٢٩ ص
(٢٠)
* خلاصه درس
٣١ ص
(٢١)
* پرسش
٣٢ ص
(٢٢)
درس سوم حسن خلق
٣٣ ص
(٢٣)
اهميت حسن خلق
٣٣ ص
(٢٤)
نمونههايى از رفتار معصومين(ع)
٣٦ ص
(٢٥)
آثار حسن خلق
٣٦ ص
(٢٦)
الف آثار دنيوى
٣٧ ص
(٢٧)
1 - عامل عزت
٣٧ ص
(٢٨)
2 - طول عمر
٣٧ ص
(٢٩)
3 - زياد شدن روزى
٣٧ ص
(٣٠)
4 - تحكيم پيوند دوستى
٣٧ ص
(٣١)
5 - همبستگى و الفت
٣٨ ص
(٣٢)
ب - آثار اخروى
٣٨ ص
(٣٣)
1 - زدودن لغزشها امام صادق(ع)
٣٨ ص
(٣٤)
2 - آسانى حساب
٣٨ ص
(٣٥)
3 - برترى درجه
٣٨ ص
(٣٦)
فضايل اخلاقى
٣٩ ص
(٣٧)
* خلاصه درس
٤٠ ص
(٣٨)
* پرسش
٤٠ ص
(٣٩)
درس چهارم بد خلقى
٤١ ص
(٤٠)
نكوهش بد خلقى
٤١ ص
(٤١)
پيامدهاى بداخلاقى
٤٢ ص
(٤٢)
الف - آثار و پيامدهاى دنيوى
٤٢ ص
(٤٣)
1 - زندگى محنت بار
٤٢ ص
(٤٤)
2 - اضطراب وتنهايى
٤٣ ص
(٤٥)
3 - تباهى ايمان و عمل
٤٣ ص
(٤٦)
4 - محروميت از توبه
٤٣ ص
(٤٧)
5 - دورى از خداوند
٤٤ ص
(٤٨)
ب - آثار و پيامدهاى اخروى
٤٤ ص
(٤٩)
1 - فشار قبر
٤٤ ص
(٥٠)
2 - هلاكت در قعر جهنم
٤٥ ص
(٥١)
رذايل اخلاقى
٤٥ ص
(٥٢)
* خلاصه درس
٤٧ ص
(٥٣)
* پرسش
٤٨ ص
(٥٤)
درس پنجم اهميت نماز
٤٩ ص
(٥٥)
نماز از ديدگاه اسلام
٤٩ ص
(٥٦)
چرا بايد نماز بخوانيم؟
٥١ ص
(٥٧)
اهتمام به نماز
٥٢ ص
(٥٨)
پيامدهاى سبك شمردن نماز
٥٤ ص
(٥٩)
* خلاصه درس
٥٦ ص
(٦٠)
* پرسش
٥٦ ص
(٦١)
درس ششم دعا(1)
٥٧ ص
(٦٢)
دعا از ديدگاه قرآن
٥٨ ص
(٦٣)
دعا از نظر روايات
٥٩ ص
(٦٤)
چرا دعا كنيم؟
٦٢ ص
(٦٥)
لف - نزول رحمت
٦٣ ص
(٦٦)
ب - رفع همه نيازها
٦٣ ص
(٦٧)
ج - شفاى دردها
٦٣ ص
(٦٨)
د - دفع بلا
٦٣ ص
(٦٩)
ه - ايمنى ازشيطان
٦٣ ص
(٧٠)
و - رسيدن به مقامى ارجمند نزد خدا
٦٤ ص
(٧١)
قصد«ورود» و«رجا»
٦٤ ص
(٧٢)
يك نكته
٦٥ ص
(٧٣)
* خلاصه درس
٦٦ ص
(٧٤)
* پرسش
٦٦ ص
(٧٥)
درس هفتم دعا(2)
٦٧ ص
(٧٦)
آداب دعا
٦٧ ص
(٧٧)
از خدا چه بخواهيم؟
٧١ ص
(٧٨)
شرايط اجابت دعا
٧٣ ص
(٧٩)
الف - معرفت و شناخت خدا
٧٣ ص
(٨٠)
ب - عمل به مقتضاى معرفت
٧٣ ص
(٨١)
ج - كسب حلال و خوردن روزى حلال
٧٤ ص
(٨٢)
د - حضور قلب و رقت آن هنگام دعا
٧٥ ص
(٨٣)
موانع اجابت دعا
٧٥ ص
(٨٤)
الف - مصلحت نبودن
٧٥ ص
(٨٥)
ب - گناه
٧٦ ص
(٨٦)
ج - ستم كردن
٧٦ ص
(٨٧)
د - مهيا نبودن شرايط و زمان
٧٦ ص
(٨٨)
* خلاصه درس
٧٨ ص
(٨٩)
* پرسش
٧٨ ص
(٩٠)
درس هشتم ذكر(1)
٧٩ ص
(٩١)
فضيلت ذكر خدا
٧٩ ص
(٩٢)
حقيقت ذكر چيست؟
٨١ ص
(٩٣)
انواع ذكر
٨٢ ص
(٩٤)
الف - ذكر زبانى
٨٢ ص
(٩٥)
ب - ذكر قلبى
٨٣ ص
(٩٦)
ج - ذكر عملى
٨٤ ص
(٩٧)
* خلاصه درس
٨٥ ص
(٩٨)
* پرسش
٨٥ ص
(٩٩)
درس نهم ذكر(2)
٨٧ ص
(١٠٠)
جايگاههاى ذكرخدا
٨٧ ص
(١٠١)
الف - ميدان جنگ
٨٧ ص
(١٠٢)
ب - بازار
٨٨ ص
(١٠٣)
ج - هنگام غضب
٨٨ ص
(١٠٤)
د - درتنهايى و هنگام لذت
٨٨ ص
(١٠٥)
ه - بعد از گناه و ظلم بر نفس
٨٩ ص
(١٠٦)
و - نماز جمعه
٨٩ ص
(١٠٧)
ز - مواقف و هنگام حج
٨٩ ص
(١٠٨)
آثار ذكر
٩٠ ص
(١٠٩)
الف - آرامش و اطمينان دل
٩٠ ص
(١١٠)
ب - توجه خدا به انسان
٩٠ ص
(١١١)
ج - رستگارى
٩١ ص
(١١٢)
موانع ذكر
٩١ ص
(١١٣)
الف - دل مشغولى و الهاء
٩١ ص
(١١٤)
ب - اموال واولاد
٩١ ص
(١١٥)
ج - آرزوهاى طولانى
٩٢ ص
(١١٦)
د - دوستان گمراه
٩٢ ص
(١١٧)
ه - پيروى ازهواى نفس
٩٢ ص
(١١٨)
و - چشم چرانى كردن
٩٣ ص
(١١٩)
نكوهش ترك ذكر خدا
٩٣ ص
(١٢٠)
* خلاصه درس
٩٦ ص
(١٢١)
* پرسش
٩٦ ص
(١٢٢)
درس دهم پرهيز از ريا
٩٧ ص
(١٢٣)
پرهيز از ريا
٩٧ ص
(١٢٤)
تعريف ريا
٩٨ ص
(١٢٥)
نكوهش ريا در اسلام
٩٨ ص
(١٢٦)
رياكار كيست؟
٩٩ ص
(١٢٧)
همراهان ريا
١٠٠ ص
(١٢٨)
الف - شرك خفى
١٠٠ ص
(١٢٩)
ب - نفاق
١٠٠ ص
(١٣٠)
ج - كوردلى و كم خردى
١٠١ ص
(١٣١)
نشانههاى ريا كار
١٠١ ص
(١٣٢)
پيامدهاى ريا
١٠٢ ص
(١٣٣)
الف - پذيرفته نشدن عمل
١٠٢ ص
(١٣٤)
ب - واگذارى به ديگران
١٠٢ ص
(١٣٥)
ج - دورى از رحمت الهى
١٠٢ ص
(١٣٦)
د - ورود به جهنم
١٠٣ ص
(١٣٧)
پيشگيرى و درمان
١٠٣ ص
(١٣٨)
* خلاصه درس
١٠٥ ص
(١٣٩)
* پرسش
١٠٥ ص
(١٤٠)
درس يازدهم خوف و رجا
١٠٧ ص
(١٤١)
مفهوم رجا
١٠٧ ص
(١٤٢)
رجاى حقيقى و دروغين
١٠٩ ص
(١٤٣)
مفهوم خوف
١١٠ ص
(١٤٤)
حد خوف و رجا
١١٢ ص
(١٤٥)
خوف برتر است يا رجا؟
١١٤ ص
(١٤٦)
* خلاصه درس
١١٥ ص
(١٤٧)
* پرسش
١١٥ ص
(١٤٨)
درس دوازدهم پايدارىدر ميدان نبرد(1)
١١٧ ص
(١٤٩)
صبر درميدان نبرد
١١٨ ص
(١٥٠)
نكوهش فرار از نبرد
١٢١ ص
(١٥١)
شيوههاى برخورد با فراريان
١٢٢ ص
(١٥٢)
الف - نكوهش
١٢٢ ص
(١٥٣)
ب - اظهار خشم و نارضايتى
١٢٣ ص
(١٥٤)
ج - بىاعتنايى
١٢٣ ص
(١٥٥)
عوامل فرار از نبرد
١٢٤ ص
(١٥٦)
الف - ضعف ايمان
١٢٤ ص
(١٥٧)
ب - ناخالصىها و گناهان
١٢٤ ص
(١٥٨)
* خلاصه درس
١٢٦ ص
(١٥٩)
* پرسش
١٢٦ ص
(١٦٠)
درس سيزدهم پايدارىدر ميدان نبرد(2)
١٢٧ ص
(١٦١)
آثار سستى و فرار از جنگ
١٢٧ ص
(١٦٢)
الف - ويرانى پايههاى دين و شعاير دينى
١٢٧ ص
(١٦٣)
ب - تضعيف و تعطيل رهبرى حق
١٢٨ ص
(١٦٤)
ج - تسلط و غلبه دشمن
١٢٨ ص
(١٦٥)
د - ذلت وخوارى
١٢٩ ص
(١٦٦)
ه - ننگ وعار در پيشگاه آيندگان
١٢٩ ص
(١٦٧)
پايدارى در برابر توطئههاى استكبار جهانى
١٣٠ ص
(١٦٨)
آثار پايدارى درميدان نبرد
١٣١ ص
(١٦٩)
الف - پيروزى
١٣١ ص
(١٧٠)
ب - بقاء اسلام وجامعه اسلامى
١٣١ ص
(١٧١)
ج - عزت و استقلال مسلمانان
١٣١ ص
(١٧٢)
د - گسترش ايمان
١٣٢ ص
(١٧٣)
ه - ايجاد امنيت
١٣٢ ص
(١٧٤)
* خلاصه درس
١٣٣ ص
(١٧٥)
* پرسش
١٣٣ ص
(١٧٦)
درس چهاردهم نظم و انضباط(1)
١٣٥ ص
(١٧٧)
نظم در آفرينش
١٣٥ ص
(١٧٨)
اهميت نظم در زندگى
١٣٦ ص
(١٧٩)
نظم در قرآن
١٣٧ ص
(١٨٠)
الف - نظم درتكوين
١٣٧ ص
(١٨١)
ب - نظم در تشريع
١٣٨ ص
(١٨٢)
نظم در روايات
١٤٠ ص
(١٨٣)
موارد نظم
١٤٠ ص
(١٨٤)
الف - نظم دراوقات شبانه روز
١٤٠ ص
(١٨٥)
ب - نظم فكرى
١٤١ ص
(١٨٦)
ج - نظم درمصرف
١٤١ ص
(١٨٧)
د - نظم درامورنظامى
١٤٢ ص
(١٨٨)
* خلاصه درس
١٤٣ ص
(١٨٩)
* پرسش
١٤٣ ص
(١٩٠)
درس پانزدهم نظم و انضباط(2)
١٤٥ ص
(١٩١)
ضرورت نظم در نيروهاى نظامى
١٤٥ ص
(١٩٢)
رعايت سلسله مراتب نظامى
١٤٧ ص
(١٩٣)
اطاعت از مافوق
١٤٨ ص
(١٩٤)
پيامدهاى شوم تمرد و بى نظمى
١٤٩ ص
(١٩٥)
الف - تزلزل تشكيلات نظامى
١٤٩ ص
(١٩٦)
ب - هزيمت سپاه
١٥٠ ص
(١٩٧)
ج - پيروزى دشمن
١٥٠ ص
(١٩٨)
* خلاصه درس
١٥٢ ص
(١٩٩)
* پرسش
١٥٢ ص
(٢٠٠)
درس شانزدهم گذشت عمرو اغتنام فرصت(1)
١٥٣ ص
(٢٠١)
ارزش عمر
١٥٤ ص
(٢٠٢)
اغتنام فرصت در زندگى
١٥٥ ص
(٢٠٣)
عوامل از دست دادن فرصت
١٥٧ ص
(٢٠٤)
الف - كسالت و تنبلى
١٥٨ ص
(٢٠٥)
ب - كار امروز به فردا وانهادن
١٥٨ ص
(٢٠٦)
ج - بى هدفى
١٥٩ ص
(٢٠٧)
د - بى برنامه بودن
١٥٩ ص
(٢٠٨)
ه - لهو وبيهودگى
١٥٩ ص
(٢٠٩)
* خلاصه درس
١٦٠ ص
(٢١٠)
* پرسش
١٦٠ ص
(٢١١)
درس هفدهم گذشت عمرو اغتنام فرصت(2)
١٦١ ص
(٢١٢)
ارزش جوانى
١٦١ ص
(٢١٣)
غنيمت شمردن فرصت جوانى
١٦٢ ص
(٢١٤)
جوانى را درچه راههايى غنيمت بشماريم؟
١٦٣ ص
(٢١٥)
الف - تحصيل علم
١٦٣ ص
(٢١٦)
ب - عبادت و بندگى
١٦٤ ص
(٢١٧)
ج - اخلاق نيكو
١٦٥ ص
(٢١٨)
د - توبه
١٦٥ ص
(٢١٩)
جوانان چه بياموزند؟
١٦٦ ص
(٢٢٠)
الف - دين شناسى
١٦٦ ص
(٢٢١)
ب - قرآن و معارف آن
١٦٦ ص
(٢٢٢)
ج - احاديث اسلامى
١٦٦ ص
(٢٢٣)
د - علوم روز
١٦٧ ص
(٢٢٤)
* خلاصه درس
١٦٨ ص
(٢٢٥)
* پرسش
١٦٨ ص

اخلاق اسلامى - يوسفيان، نعمت الله؛ الهامي نيا، علي اصغر - الصفحة ٧٤ - ج - كسب حلال و خوردن روزى حلال

پيامبر اكرم (ص) فرمود:

«الدَّاعى‌ بِلا عَمَلٍ كَالرَّامى‌ بِلاوَتَرٍ»[١]

دعا كننده بدون عمل همچون تيراندازى است كه زه (دركمان) ندارد. (يعنى دعاى او بى اثر است).

از امير مؤمنان عليه‌السلام درباره آيه «ادْعُونى‌ اسْتَجِبْ لَكُمْ» پرسيدند (كه اگر چنين است) پس چرا ما دعا مى‌كنيم، جواب ما داده نمى‌شود؟ حضرت پاسخ داد:

همانا دلهاتان به هشت خصلت خو كرده است: اوّل، خدا را شناختيد ولى حقش را ادا نكرديد، با اينكه برشما واجب شده بود. بنابراين، شناختى‌كه از خدا داشتيد، شما را بى نياز نكرد[٢]^ ... پس با اين كارها چه دعاهايى بايد مستجاب شود، در حالى كه شما درها و راههاى آن را بسته‌ايد.[٣]

ج- كسب حلال و خوردن روزى حلال:

پيامبر اكرم صلى‌الله عليه‌وآله فرمود:

«مَنْ احَبَّ انْ يُسْتَجابَ دُعاؤُهُ فَلْيُطَيِّبْ مَطْعَمَهُ وَ مَكْسَبَهُ»[٤]

هر كس مى‌خواهد دعايش، مستجاب شود، بايد خوراك و درآمدش را پاك كند.

امام صادق عليه‌السلام فرمود:


[١] - ميزان الحكمه، ج ٣، ص ٢٥٥، به نقل از بحارالانوار، ج ٩٣، ص ٣١٢.

^- دوم: به رسول خدا( ص) ايمان آورديد، ولى سنّتش را مخالفت كرديد و ... سوّم: قرآن خوانديد، ولى به آن عمل نكرديد و .. چهارم: گفتيد از آتش دوزخ مى‌ترسيد، ولى به واسطه معاصى خود را به طرف آن مى‌برديد. پنجم: مى گفتيد راغب بهشت هستيم. ولى كارهايى مى‌كرديد كه شما را از بهشت دور مى‌كرد. ششم: نعمت الهى را مى‌خورديد ولى شكرش را به جا نمى‌آورديد. هفتم: خداوند شما را به دشمنى با شيطان دستور داد. ولى شما با او دوستى كرديد. هشتم: عيوب مردم را پيش رو قرار داده و عيوب خويش را پشت سر انداختيد

[٢] -

[٣] - ميزان الحكمة، ج ٣، ص ٢٥٥، به نقل از بحارالانوار، ج ٩٣، ص ٣٧٦

[٤] - همان مدرك، ص ٢٥٦، به نقل از بحارالانوار، ج ٩٣، ص ٣٧٣