قواعد و احکام حفاظت اطلاعات - احمدیان، اسدالله - الصفحة ٨٩ - جايگاه و حريم مجاز و مشروع تجسّس

پوشيدن آنهاست. پس مبادا آنچه را بر تو نهان است آشكار گردانى و بايد آن را كه برايت پيداست بپوشانى و داورى آن چه از تو نهان است با خداى جهان است. پس چندان كه توانى زشتى را بپوشان تا آن را كه دوست دارى بر رعيت پوشيده ماند، خدا بر تو بپوشاند.

جايگاه و حريم مجاز و مشروع تجسس‌

اسلام دينى است كه با واقع‌بينى حكم و تكليف جعل مى‌كند. حلال و حرام در اسلام به صورت مطلق و بدون انعطاف جعل نشده‌اند، در حالى كه در بعضى اديان ديگر، چنين نيست و به همين دليل، تنگناهايى نيز براى پيروانشان به وجود آورده‌اند (مانند حرمت طلاق در مسيحيت). احكام جعل شده در اسلام ممكن است بر اساس ضرورت و يا به حكم ثانوى تغيير كند، و حرام الهى حلال گردد و بر عكس. اين مطلب چه در بخش احكام و تكاليف و چه در اخلاق و ارزشها، سارى و جارى است. درك ضرورتها و انعطاف در برابر آنها جهت تسهيل امور جامعه و مردم، يكى از ويژگيهاى بارز اسلام است كه در اديان و مكاتب ديگر كمتر به چشم مى‌خورد. در بحث «تجسس» نيز با استناد به آيات و روايات گفته شد كه اصل بر عدم جواز تجسس مى‌باشد كه با عقل نيز سازگار است، زيرا عقل نيز چنانكه اشاره شد، دخالت غير مجاز در شؤون ديگران را نمى‌پذيرد. حال اگر در برابر حرمت مذكور، امر مهمى قرار گيرد كه حفظ آن بدون تجسس ممكن نباشد، بر اساس اصل «الْاهَمُّ فَالْاهَمّ» و نيز باب تزاحم اهم و مهم مى‌توانيم در حد ضرورت، حكم به جواز بدهيم. براى مثال، اگر مصالح جامعه و حفظ آن در گرو تفتيش و مراقبت از دشمنان آن و يا حتى از