قواعد و احکام حفاظت اطلاعات - احمدیان، اسدالله - الصفحة ١٦ - تعريف عرف و كاربرد آن
س- به چه شهرهايى بلاد كبيره گفته مىشود و آيا در ايران شهرى به جز تهران، از بلاد كبيره محسوب مىشود؟
ج- به شهرهايى كه از نظر عرف بسيار بزرگ و خارقالعاده هستند، مانند تهران فعلى، بلاد كبيره گفته مىشود و در حال حاضر در ايران تنها تهران از بلاد كبيره محسوب مىشود. [١]
در استفتاء زير، با اين كه تشخيص مجتهد اين است كه تهران از بلاد كبيره است، امر را به خود مكلف واگذار مىكند.
س- با توجه به اين كه تشخيص كبيره بودن شهرها يك مسأله عرفى است، آيا جايز است انسان به تشخيص خود تهران را بلاد كبيره نداند؟
ج- تهران از بلاد كبيره خارقالعاده است، ولى اگر خود شخص اعتقاد دارد كه از بلاد كبيره نيست به اعتقاد خودش عمل كند. [٢]
بايد توجه داشت كه بين عرف و آنچهكه خود انسان تشخيص مىدهد، فرق است، چون اگر انسان خودش تشخيص بدهد، گرچه مخالف با عرف هم باشد، بايد به تشخيص خود عمل كند، چون علم دارد و حجّيت علم هم ذاتى است، ولى رجوع به عرف در جايى است كه براى خود شخص هم مسأله روشن نيست.
تعريف عرف و كاربرد آن
عرف، عبارت از عملى است كه بيشتر مردم آن را بهطور مكرّر و ارادى بدون احساس نفرت و كراهت انجام مىدهند و گاه در تعبير فقها آن را
[١] . همان، ص ٢٠٦
[٢] . همان، ص ٢٠٧