قواعد و احکام حفاظت اطلاعات - احمدیان، اسدالله - الصفحة ٦٢ - تعريف و اقسام تزاحم

مستلزم حرام است. [١] و يا در هنگام تعقيب و مراقبت ناچار شوند بدون اجازه صاحب وسيله نقليه، وسيله او را تصرف كنند تا بتوانند فرد و يا افرادى را تعقيب كنند و براى تعقيب، راهى غير از تصرف وسيله ندارند كه در اينجا تعقيب، واجب، ولى تصرف درمال غير بدون اجازه مالك، حرام است و حرام مقدمه واجب شده است، و يا براى شناسايى يك سوژه زن مضطر باشند، به موى وى نگاه كنند (زيرا نگاه كردن به موى زن نامحرم حرام است، چه با قصد لذت و چه بدون قصد لذت) كه در اينجا تكليف واجب، شناسايى است، ولى اين شناسايى مستلزم حرامى است كه نگاه كردن به موى اوست.

٤. تزاحم بين دو حكم به دليل اختلاف حكم در دو متلازم آنهاست، مثل اينكه از احترام به يك عالم، اهانت به عالم ديگر لازم آيد كه تزاحم بين وجوب احترام يك عالم و حرمت اهانت به عالم ديگر است، [٢] يا اينكه لازمه نصب مسؤولى، اهانت به مسؤول قبلى باشد. اينجا نيز دَوَران بين وجوب و حرمت است.

٥. تزاحم بين دو حكم از اين لحاظ كه بين حكم شى و حكم عدم آن اتحاد باشد، مثل اينكه روزه روز عاشورا مستحب باشد، چون مصلحت استحباب دارد و مستحب نيز نباشد، چون مفسده آن را نيز دارد؛ اين مورد از باب تزاحم بين دو متناقض است، [٣] و يا مثل تحقيق كردن درباره‌

[١]. اصطلاحات الأصول، ص ١٠٥

[٢]. همان، ص ١٠٦

[٣]. همان