قواعد و احکام حفاظت اطلاعات - احمدیان، اسدالله - الصفحة ٤٣ - تعريف قاعده

پيامبر شاهد و گواه بر شما باشد و شما گواهان بر مردم، بنابراين، نماز را به پا داريد و زكات بدهيد و به خدا تمسك جوييد كه او مولا و سرپرست شماست، چه مولاى خوب و چه يار و ياور شايسته‌اى. [١]

پيامبر ٦ فرمود:

بُعِثْتُ بِالْحَنيفيَّةِ السَّمْحَةِ وَ مَنْ خالَفَ سُنَّتى فَلَيْسَ مِنّى‌ [٢]

من بر دينى ساده و آسان مبعوث شده‌ام و هر كه با روش من مخالفت كند، از من نيست.

تعريف قاعده‌

از نظر لغت: الْحَرَجُ: الْاثْمُ، وَ يُقالُ «لا حَرَجَ عَلَيْكَ» اىْ لا ذَنْبَ اوْلَا اعْتِراضَ [٣] ؛ حرج يعنى گناه، وقتى گفته مى‌شود بر تو حرجى نيست، يعنى گناهى انجام نداده‌اى و اعتراضى بر تو وارد نيست.

از نظر فقه: معناى عدم حرج در دين، عدم جعل احكامى است كه مكلفين از ناحيه آنها به تنگنا بيفتند و به همين معنا در كليه كتابهاى تفسيرى عامّه و خاصّه آمده است. [٤]

اگر گفتيم مستفاد از آيه و روايت اين است كه در دين، احكام حرجى وجود ندارد، آيا احكامى مانند جهاد، فرار نكردن از جنگ، روزه ماه رمضان به خصوص در تابستان، حرجى نيست يا اين گونه احكام نيز برداشته شده است؟

[١] . تفسير نمونه، ج ١٤، ص ١٧٨

[٢] . نهج الفصاحة، ترجمۀ ابوالقاسم پاينده، ص ٢١٩، حديث ١٠٩٢

[٣]. المنجد، ص ١٢٥

[٤] . القواعد الفقهيه، ج ١، ص ٢١١