شخصیت و دیدگاه‌های فقهی امام خمینی

محیط تربیتی

نشو و نمای علمی

سیره تحصیلی

الف - اخلاص در تحصیل

ب - خودسازی همزمان با تحصیل

ج - نظم و برنامه

د - استواری در درس

ه - تلاش پیگیر

حوزه درسی

1 - تدریس فلسفه

2 - درس اخلاق

3 - تدریس خارج فقه و اصول

الف - حوزه علمیه قم

ب - حوزه علمیه نجف اشرف

ویژگیهای تدریس

1 - روانی و سادگی بیان

2 – نظم

3 - تذکرات اخلاقی

4 - شاگرد پروری

5 - محقق پروری

6 - مجتهد پروری

7 - طرح قاطعانه مسائل درسی

8 - وسعت نظر و بررسی همهجانبه مطلب

9 - نیامیختن مسائل فقه و اصول با فلسفه

10 - مناقشه در کلام بزرگان

شخصیت فقهی

الف - درک محافل علمی، فقهی علمای برجسته

ب - سابقه طولانی در تدریس

ج - برخورداری از مبانی محوری

د - شناخت عرف جامعه

ه - پرهیز از جمود و تحجرگرایی

و - آگاهی به شرایط زمان و مکان

ز - سایر ویژگیها

جلوههای فقاهت

خدمات امام خمینی، قدّس سرّه به حوزهها و روحانیت

الف - بازسازی حوزه و حفظ روحانیت

ب - بازگرداندن عزت و شوکت

ج - تبیین نقش درست حوزهها و روحانیت

د - شکستن جو جمود و تحجرگرایی

ه - تحول در فقاهت و اجتهاد

و - تحول در رسالههای عملی

ز - تربیت شاگردان والامقام

ح - به یادگار گذاشتن آثار علمی فراوان

تقریرات دروس امام خمینی، قدّس سرّه

الف - تحریر الوسیله

ب - مکاسب محرمه

ج - کتاب البيع

د - رسالة لا ضرر

ه - رسالة اجتهاد و تقلید

1 - تأکید بر فقه سنتی

مفهوم فقه سنتی

اهمیت فقه سنتی

رمز پافشاری بر فقه جواهری

جلوههای فقه سنتی در فتاوای امام خمینی، قدّس سرّه

2 - توجه به عنصر حکومت

مفهوم حکومت

دیدگاه امام خمینی، قدّس سرّه درباره تشکیل حکومت

1 - ضرورت تشکیل حکومت

2 - محوریت حکومت

3 - حکومت، شعبهای از ولایت مطلقه رسول الله

4 - تقدم مصلحت نظام

5 - وجوب حفظ حکومت و نظام اسلامی

نقش توجه به عنصر حکومت در حل مشکلات نظام

3 - توجه به نقش زمان و مکان

مفهوم زمان و مکان

دفع یک شبهه

نمونههایی از نقش زمان و مکان در اجتهاد

1 - فروش سلاح به دشمنان اسلام

2 – مضاربه

3 - چگونگی فروش اجناس

4 - حداد

5 - ولایت از طریق سلطان جائر

4 - واقعنگری

5 - جامعنگری

6 – آزادگی

جلوههایی از واقعنگری، جامعنگری

الف - مصرف زکات

ب - شرط بندی در سبق و رمایه

ج - استفاده از انفال

د - جواز تخریب منازل و مساجد واقع در

7 – شجاعت

الف - شجاعت در مبارزه علمی

ب - شجاعت در ابراز عقیده

ج - شجاعت در مقام فتوا

بیان نمونهها

حدود اختیارات حکومت

حلیت ورزش شطرنج

صدور حکم اعدام سلمان رشدی

اظهار نظر در مورد رادیو و تلویزیون

8 - احیای احکام متروک

9 - طرح مسائل جدید

اهتمام ویژه امام خمینی، قدّس سرّه به فقه

تبیین دیدگاه امام خمینی، قدّس سرّه

الف - غنای فقه شیعه

ب - گستردگی و عظمت

ج - جهانشمولی

د - عینی و عملی بودن

ه - تئوری اداره انسان و اجتماع

مفهوم اجتهاد

ضرورت اجتهاد

دیدگاه امام خمینی، قدّس سرّه

اجتهاد مصطلح چیست؟

ولایت، ولایت فقیه، ولایت مطلقه فقیه

ارزش و اهمیت ولایت

ولایت پیامبر، ائمه و فقیه جامعالشرائط

1 - ولایت تکوینی

2 - ولایت تشریعی

3 - رهبری و هدایت امت

ولایت فقیه در فقه شیعه

ولایت فقیه در دیدگاه امام خمینی، قدّس سرّه

دایره ولایت

اختیارات ولی فقیه

مقایسه ولایت مطلقه با احکام فرعی الهی

پیامدهای نفی ولایت مطلقه

اهتمام وافر به قضاوت

اسلامی شدن دستگاه قضایی

تصفیه قوانین قضایی

حل مشکل قضاوت

لزوم استقلال

نمونههایی از نظرات فقهی

الف - مجازاتهای بازدارنده

ب - قضاوت شورایی

ج - تجدید نظر در احکام

د - مجازات مجرمان کافر و ذمّی

ه - اسناد رسمی

مصرف بازار اسلامی

استقلال اقتصادی

بانک اسلامی

تجارت خارجی

الف – تحجیر

ب - احیای زمینهای موات

بیتالمال

منابع درآمد بیتالمال

1 – خمس

2 - زکات

3 – انفال

4 - خراج

5 – جزیه

امام خمینی، قدّس سرّه و بیتالمال

نمونههایی از فتاوا

ضرورت رعایت قانون

احترام به مقررات

مقررات دولتی در فتاوی امام خمینی، قدّس سرّه

1 - خدمت سربازی

2 - فروش اسلحه

3 - گرانفروشی

4 - فروش اجناس کوپنی و تعاونی

5 - معاملات ارزی

6 - اجاره دادن جواز کسب و نمره اتومبیل

وحدت بینالمللی اسلام

روابط با کشورها و ملتها

1 - نفی سلطهجویی و سلطهپذیری

2 - احترام متقابل

3 - حفظ استقلال و تمامیت ارضی

4 - عدم مداخله در امور داخلی کشورها

دفاع از مسلمانان و سرزمینهای اسلامی

مبارزه با تبعیض نژادی

پاسداری از ارزشها

دفاع از کیان اسلام

1 - دفاع نظامی

2 - دفاع غیرنظامی

الف - دفاع سیاسی

ب - دفاع اقتصادی

ج - دفاع فرهنگی

1 – آزادی

2 - حقوق اجتماعی

3 - مشارکت سیاسی

4 - ازدواج و طلاق

اهمیت اتحاد جهان اسلام

نفی فرقهگرایی دینی

تلاشهای عملی

الف - اعلان روز جهانی قدس

ب - تأیید و حمایت از برگزاری هفته وحدت

ج - احیای هویت سیاسی حج

د - احیای نماز جمعه

فتاوای امام خمینی، قدّس سرّه در راه تحقق وحدت

بعد معنوی حج

بعد اجتماعی حج

بعد سیاسی حج

ضرورت فراگیری احکام و مناسک حج

هماهنگی با اهل سنت

سوغات حج

هنر در اندیشه امام خمینی، قدّس سرّه

بیان چند نمونه از فتاوا

1 - نقاشی و مجسمهسازی

2 – عکاسی

3 – موسیقی

4 - شبیهخوانی

5 - فیلمها و نمایشنامهها

منابع و مآخذ

شخصیت و دیدگاه‌های فقهی امام خمینی - یوسفیان، نعمت‌الله - الصفحة ٤٨ - ح - به یادگار گذاشتن آثار علمی فراوان

صدها نفر ازفضلا، صاحب‌نظران و مجتهدان در حوزه درسى امام‌راحل قدس سره زانو زده، از محضر پرفيض او بهره‌مند مى‌شدند كه هر كدام مجتهدى مسلّم و عالمى نامور و مبرّز گرديده‌اند. در زير اسامى جمعى از فضلا و شاگردان برجسته ايشان را ذكر مى‌كنيم.

حضرات آيات عظام و حجج اسلام:

١- سيد على خامنه‌اى‌

٢- محمدفاضل لنكرانى‌

٣- على مشكينى‌

٤- شهيد مصطفى خمينى‌

٥- عبداللَّه جوادى آملى‌

٦- شهيد مرتضى مطهرى‌

٧- شهيد سيد محمدحسين بهشتى‌

٨- حسين نورى‌

٩- شهيد مفتح‌

١٠- ابوالقاسم خزعلى‌

١١- احمد جنّتى‌

١٢- على‌اكبر هاشمى رفسنجانى‌

١٣- شهيد فضل‌اللَّه محلاتى‌

١٤- شهيد سيد عبد الكريم هاشمى‌نژاد

١٥- محمدرضا مهدوى كنى‌

١٦- محمدحسن قديرى‌

١٧- محمدعلى گرامى‌

١٨- محمد يزدى‌

١٩- عباس محفوظى‌

٢٠- راستى كاشانى‌

٢١- جعفر سبحانى‌

٢٢- غلامرضا رضوانى‌

٢٣- يوسف صانعى‌

٢٤- امامى كاشانى‌

٢٥- مرتضى بنى‌فضل‌

٢٦- محمدتقى مصباح‌

٢٧- توسّلى محلاتى‌

٢٨- حسين مظاهرى‌

٢٩- ابراهيم امينى‌

٣٠- هادى معرفت‌

٣١- سيد حسن طاهرى خرّم‌آبادى‌

٣٢- عباسعلى عميد زنجانى‌

و ده‌ها تن ديگر كه هر كدام امروز از مشعلداران دين و ايمان هستند. در پايان از بزرگانى كه افتخار شاگردى آن امام راحل قدس سره را داشته‌اند و نام آن‌ها در اينجا نيامده پوزش مى‌طلبيم.

ح- به يادگار گذاشتن آثار علمى فراوان‌

امام خمينى قدس سره در كنار خدمات و فعاليت‌هاى زعامت و مرجعيت از توجه به‌