شخصیت و دیدگاه‌های فقهی امام خمینی - یوسفیان، نعمت‌الله - الصفحة ٤٥ - ه - تحول در فقاهت و اجتهاد

در حوزه‌هاى علميه هستند افرادى‌كه عليه انقلاب و اسلام ناب محمدى ٦ فعاليت دارند. امروز عدّه‌اى با ژست تقدّس مآبى چنان تيشه به ريشه دين و انقلاب و نظام مى‌زنند كه گويى وظيفه‌اى غير از اين ندارند. خطر تحجّرگرايان و مقدّس نمايان احمق در حوزه‌هاى علميه كم نيست. طلاب عزيز لحظه‌اى از فكر اين مارهاى خوش خط و خال كوتاهى نكنند، اينها مروّج اسلام آمريكايى‌اند و دشمن رسول‌الله. [١]

ه- تحوّل در فقاهت و اجتهاد

امام خمينى قدس سره با نگرش جديد در فقه شيعه و طرح مبانى خود در فقاهت، غبار ركود و توقفى را كه ساليان سال بر چهره فقاهت و اجتهاد سنّتى نشسته بود، زدود و به آن حياتى دوباره بخشيد. مقام معظم رهبرى حضرت آيةالله‌العظمى خامنه‌اى در ضمن شمارش كارهاى بزرگ حضرت امام قدس سره مى‌فرمايد:

هفتمين كار بزرگ او، نگرش جديد در فقه شيعه بود. فقاهت ما، پايه‌هاى بسيار مستحكمى داشته و دارد. فقاهت شيعه، يكى از محكم‌ترين فقاهت‌ها و متكى به قواعد و اصول و مبانىِ بسيار مستحكمى است. امام عزيزمان، اين فقه مستحكم را در گستره‌اى وسيع و با نگرشى جهانى و حكومتى، مورد توجه قرار داد و ابعادى از فقه را براى ما روشن كرد كه قبل از آن، روشن نبود. [٢]

فقاهت در منطق امام قدس سره عبارت بود از: رعايت اصول و مبانى مستحكم فقه همراه با شناخت درست حكومت و جامعه، قدرت تشخيص مصلحت جامعه، تميز افراد صالح و مفيد از ناصالح، برخوردارى از بينش صحيح و قدرت تصميم‌گيرى و در نتيجه پياده‌كردن فقه در متن جامعه و پاسخگويى به معضلات جديد مردم براساس فقه ناب محمّدى ٦.

بر همين اساس، ايشان ضمن كافى ندانستن اجتهاد مصطلح حوزه‌ها براى حلّ معضلات اجتماعى و ارائه راه حلّ درست زندگى، به حوزه‌ها و روحانيت سفارش مى‌كند كه با توجه به نقش دو عنصر زمان و مكان در اجتهاد و در نظر گرفتن روابط حاكم‌

[١] - صحيفۀ نور، ج ٢١، ص ٩١

[٢] - حديث ولايت، ج ١، ص ٢٩٦