حج، محل چاره‌جويى و حل مشكلات مسلمانان است. حجاج در اين اجتماع عظيم بايد درباره مصالح اسلام و مشكلات مسلمانان تبادل نظر كنند و در حل مشكلات و راه رسيدن به آرمان‌هاى مقدس اسلام، تصميمات لازم را بگيرند، به‌عنوان مثال «امروز قبله اول مسلمين، به‌دست اسرائيل- اين غده سرطانى خاور ميانه- افتاده است. امروز برادران فلسطينى و لبنانى عزيز ما را با تمام قدرت مى‌كوبد و به خاك و خون مى‌كشد ...

كشورهاى آفريقايى مسلمان ما زير يوغ آمريكا و ساير اجانب و سرسپردگان آنان، دست و پا مى‌زنند. امروز آفريقاى مسلمان صداى فرياد مظلومانه خود را هر چه بيشتر بلند مى‌كند. فلسفه حج بايد جوابگوى اين فريادهاى مظلومانه باشد». [٢]

بعد سياسى حج‌

در انديشه امام خمينى قدس سره بُعد سياسى حج، مهجورتر از ديگر ابعاد آن است، دست خيانتكاران در اين جهت بيشتر در كار بوده، هست و خواهد بود. مسلمانان در اين عصر بيش از هر زمان ديگر، موظف به اظهار اين مظلوميت و مهجوريت هستند؛ زيرا بازيگران بين‌المللى با اغفال مسلمانان و عقب نگه‌داشتن آنان از يك سو و عمّال سودجوى آنان از سوى ديگر و غفلت‌زدگان نادان از طرفى و آخوندهاى دربارى يا كج فهم از سوى ديگر و متنسّكان جاهل از يك طرف، دانسته يا ندانسته پشت در پشت هم ايستاده و در محو اين بُعد سرنوشت ساز و نجات‌دهنده مظلومان در فعاليت هستند. [٣]

در باور حضرت‌امام قدس سره، حج از آن روزى‌كه تولد پيدا كرده‌است، اهميت بعد سياسى‌اش كم‌تر از بعد عبادى‌اش نبوده است. اين كنگره سراپا سياست كه به دعوت ابراهيم ٧ و محمد ٦ بر پا مى‌شود و از هر گوشه دنيا و از هر «فجّ عميق» [٤] در آن اجتماع مى‌كنند، براى «منافع ناس» است و «قيام به قسط» است و در ادامه بت‌شكنى‌هاى ابراهيم ٧ و

[١] - صحيفۀ نور، ج ١٩، ص ٢٠٢

[٢] - همان، ج ٩، ص ٢٢٦

[٣] - ر. ك: همان، ج ١٩، ص ٤٣

[٤] - اين تعبير برگرفته از سورۀ حج، آيۀ ٢٧ و به‌معناى هر راه دور است؛ يعنى مردم نه‌تنها از راه‌هاى نزديك، بلكه از راه‌هاى دور نيز بايد به‌سوى اين مقصد (حج) حركت كنند