شخصیت و دیدگاه‌های فقهی امام خمینی - یوسفیان، نعمت‌الله - الصفحة ٢٠١ - ٣ – موسیقی

همين‌طور كه ساختن مجسمه صاحبان روح حرام است، كاسبى كردن و گرفتن اجرت به‌خاطر ساختن مجسمه نيز، حرام مى‌باشد. اما دادو ستد، نگه‌دارى، استعمال و تماشاى همه اين‌ها؛ حتى مجسمه‌ها جايز است. بله نگه‌دارى و حفظ آن‌ها در خانه مكروه‌است. [١]

همان‌طور كه ملاحظه مى‌شود در اين فتوا حضرت امام قدس سره ساختن مجسمه انسان و حيوانات داراى روح را حرام دانسته است، ليكن در اواخر عمر شريف خود بحث در اين زمينه را در كنار ديگر مسائل مستحدثه ذكر كرده و خواهان نگاهى مجدّد در اين باره شده است. [٢] چه‌بسا حضرت امام قدس سره در اواخر عمر گرانمايه خويش از اين فتوا برگشته و مجسمه‌سازى را در اين زمان‌ها جايز شمرده است. اگر قضيه چنين باشد توضيح مطلب اين است كه: در زمان‌هاى قديم مجسمه را مى‌ساختند و در مكانى خاص كه موسوم به «هياكل» بود قرار مى‌دادند و از آن طلب يارى مى‌كردند. كم‌كم اين كار بالا گرفت و به‌شكل بت‌هايى معروف درآمد و آن را در مقام عبادت، شريك خدا قرار دادند و اين كار چيزى جز فساد و انحراف نبوده است. اما امروز مجسمه‌سازى به‌عنوان يك فن و هنر مطرح است و ملاك و انگيزه‌هاى ناپسند و مذموم در آن وجود ندارد. [٣]

٢- عكّاسى‌

تهيه تصويرى كه در زمان ما متداول مى‌باشد و به‌وسيله ابزارآلات امروزى [مانند دوربين عكاسى‌] گرفته مى‌شود، جايز است، بلكه ظاهراً اين نوع عكس، تصوير [و تصويرگرى‌] نيست. [٤]

٣- موسيقى‌

حضرت امام قدس سره در زمان طاغوت شنيدن و نواختن، ياد گرفتن و ياد دادن موضوع موسيقى را حرام مى‌دانست، ولى پس از انقلاب و در شرايط حاكميت جمهورى اسلامى‌

[١] - تحريرالوسيله، ج ١، ص ٤٩٦-٤٩٧، مسألۀ ١٢

[٢] - ر. ك: صحيفۀ نور، ج ١، ص ٤٦

[٣] - ر. ك: ادوار اجتهاد از ديدگاه مذاهب اسلامى، ص ٤٦٩

[٤] - تحريرالوسيله، ج ١، ص ٤٩٦-٤٩٧، مسألۀ ١٢