شخصیت و دیدگاه‌های فقهی امام خمینی
(١)
محیط تربیتی
١٣ ص
(٢)
نشو و نمای علمی
١٣ ص
(٣)
سیره تحصیلی
١٦ ص
(٤)
الف - اخلاص در تحصیل
١٦ ص
(٥)
ب - خودسازی همزمان با تحصیل
١٧ ص
(٦)
ج - نظم و برنامه
١٧ ص
(٧)
د - استواری در درس
١٨ ص
(٨)
ه - تلاش پیگیر
١٩ ص
(٩)
حوزه درسی
١٩ ص
(١٠)
1 - تدریس فلسفه
٢٠ ص
(١١)
2 - درس اخلاق
٢٢ ص
(١٢)
3 - تدریس خارج فقه و اصول
٢٣ ص
(١٣)
الف - حوزه علمیه قم
٢٤ ص
(١٤)
ب - حوزه علمیه نجف اشرف
٢٥ ص
(١٥)
ویژگیهای تدریس
٢٧ ص
(١٦)
1 - روانی و سادگی بیان
٢٧ ص
(١٧)
2 – نظم
٢٨ ص
(١٨)
3 - تذکرات اخلاقی
٢٩ ص
(١٩)
4 - شاگرد پروری
٣٠ ص
(٢٠)
5 - محقق پروری
٣١ ص
(٢١)
6 - مجتهد پروری
٣١ ص
(٢٢)
7 - طرح قاطعانه مسائل درسی
٣١ ص
(٢٣)
8 - وسعت نظر و بررسی همهجانبه مطلب
٣٢ ص
(٢٤)
9 - نیامیختن مسائل فقه و اصول با فلسفه
٣٢ ص
(٢٥)
10 - مناقشه در کلام بزرگان
٣٣ ص
(٢٦)
شخصیت فقهی
٣٣ ص
(٢٧)
الف - درک محافل علمی، فقهی علمای برجسته
٣٥ ص
(٢٨)
ب - سابقه طولانی در تدریس
٣٥ ص
(٢٩)
ج - برخورداری از مبانی محوری
٣٥ ص
(٣٠)
د - شناخت عرف جامعه
٣٥ ص
(٣١)
ه - پرهیز از جمود و تحجرگرایی
٣٦ ص
(٣٢)
و - آگاهی به شرایط زمان و مکان
٣٦ ص
(٣٣)
ز - سایر ویژگیها
٣٧ ص
(٣٤)
جلوههای فقاهت
٣٧ ص
(٣٥)
خدمات امام خمینی، قدّس سرّه به حوزهها و روحانیت
٤١ ص
(٣٦)
الف - بازسازی حوزه و حفظ روحانیت
٤١ ص
(٣٧)
ب - بازگرداندن عزت و شوکت
٤٢ ص
(٣٨)
ج - تبیین نقش درست حوزهها و روحانیت
٤٣ ص
(٣٩)
د - شکستن جو جمود و تحجرگرایی
٤٤ ص
(٤٠)
ه - تحول در فقاهت و اجتهاد
٤٥ ص
(٤١)
و - تحول در رسالههای عملی
٤٦ ص
(٤٢)
ز - تربیت شاگردان والامقام
٤٧ ص
(٤٣)
ح - به یادگار گذاشتن آثار علمی فراوان
٤٨ ص
(٤٤)
تقریرات دروس امام خمینی، قدّس سرّه
٥٤ ص
(٤٥)
الف - تحریر الوسیله
٥٤ ص
(٤٦)
ب - مکاسب محرمه
٥٦ ص
(٤٧)
ج - کتاب البيع
٥٧ ص
(٤٨)
د - رسالة لا ضرر
٥٩ ص
(٤٩)
ه - رسالة اجتهاد و تقلید
٥٩ ص
(٥٠)
1 - تأکید بر فقه سنتی
٦١ ص
(٥١)
مفهوم فقه سنتی
٦١ ص
(٥٢)
اهمیت فقه سنتی
٦٢ ص
(٥٣)
رمز پافشاری بر فقه جواهری
٦٤ ص
(٥٤)
جلوههای فقه سنتی در فتاوای امام خمینی، قدّس سرّه
٦٦ ص
(٥٥)
2 - توجه به عنصر حکومت
٦٦ ص
(٥٦)
مفهوم حکومت
٦٧ ص
(٥٧)
دیدگاه امام خمینی، قدّس سرّه درباره تشکیل حکومت
٦٧ ص
(٥٨)
1 - ضرورت تشکیل حکومت
٦٧ ص
(٥٩)
2 - محوریت حکومت
٦٨ ص
(٦٠)
3 - حکومت، شعبهای از ولایت مطلقه رسول الله
٦٩ ص
(٦١)
4 - تقدم مصلحت نظام
٦٩ ص
(٦٢)
5 - وجوب حفظ حکومت و نظام اسلامی
٧٠ ص
(٦٣)
نقش توجه به عنصر حکومت در حل مشکلات نظام
٧٠ ص
(٦٤)
3 - توجه به نقش زمان و مکان
٧٣ ص
(٦٥)
مفهوم زمان و مکان
٧٣ ص
(٦٦)
دفع یک شبهه
٧٥ ص
(٦٧)
نمونههایی از نقش زمان و مکان در اجتهاد
٧٦ ص
(٦٨)
1 - فروش سلاح به دشمنان اسلام
٧٦ ص
(٦٩)
2 – مضاربه
٧٧ ص
(٧٠)
3 - چگونگی فروش اجناس
٧٧ ص
(٧١)
4 - حداد
٧٨ ص
(٧٢)
5 - ولایت از طریق سلطان جائر
٧٨ ص
(٧٣)
4 - واقعنگری
٧٩ ص
(٧٤)
5 - جامعنگری
٨٠ ص
(٧٥)
6 – آزادگی
٨١ ص
(٧٦)
جلوههایی از واقعنگری، جامعنگری
٨٢ ص
(٧٧)
الف - مصرف زکات
٨٣ ص
(٧٨)
ب - شرط بندی در سبق و رمایه
٨٣ ص
(٧٩)
ج - استفاده از انفال
٨٣ ص
(٨٠)
د - جواز تخریب منازل و مساجد واقع در
٨٣ ص
(٨١)
7 – شجاعت
٨٤ ص
(٨٢)
الف - شجاعت در مبارزه علمی
٨٦ ص
(٨٣)
ب - شجاعت در ابراز عقیده
٨٦ ص
(٨٤)
ج - شجاعت در مقام فتوا
٨٧ ص
(٨٥)
بیان نمونهها
٨٩ ص
(٨٦)
حدود اختیارات حکومت
٨٩ ص
(٨٧)
حلیت ورزش شطرنج
٨٩ ص
(٨٨)
صدور حکم اعدام سلمان رشدی
٩٠ ص
(٨٩)
اظهار نظر در مورد رادیو و تلویزیون
٩١ ص
(٩٠)
8 - احیای احکام متروک
٩٢ ص
(٩١)
9 - طرح مسائل جدید
٩٤ ص
(٩٢)
اهتمام ویژه امام خمینی، قدّس سرّه به فقه
٩٨ ص
(٩٣)
تبیین دیدگاه امام خمینی، قدّس سرّه
٩٩ ص
(٩٤)
الف - غنای فقه شیعه
٩٩ ص
(٩٥)
ب - گستردگی و عظمت
٩٩ ص
(٩٦)
ج - جهانشمولی
١٠٠ ص
(٩٧)
د - عینی و عملی بودن
١٠١ ص
(٩٨)
ه - تئوری اداره انسان و اجتماع
١٠٢ ص
(٩٩)
فقاهت
١٠٤ ص
(١٠٠)
مفهوم اجتهاد
١٠٤ ص
(١٠١)
ضرورت اجتهاد
١٠٥ ص
(١٠٢)
دیدگاه امام خمینی، قدّس سرّه
١٠٦ ص
(١٠٣)
اجتهاد مصطلح چیست؟
١٠٧ ص
(١٠٤)
ولایت، ولایت فقیه، ولایت مطلقه فقیه
١١٣ ص
(١٠٥)
ارزش و اهمیت ولایت
١١٤ ص
(١٠٦)
ولایت پیامبر، ائمه و فقیه جامعالشرائط
١١٦ ص
(١٠٧)
1 - ولایت تکوینی
١١٧ ص
(١٠٨)
2 - ولایت تشریعی
١١٧ ص
(١٠٩)
3 - رهبری و هدایت امت
١١٧ ص
(١١٠)
ولایت فقیه در فقه شیعه
١١٨ ص
(١١١)
ولایت فقیه در دیدگاه امام خمینی، قدّس سرّه
١١٩ ص
(١١٢)
دایره ولایت
١١٩ ص
(١١٣)
اختیارات ولی فقیه
١٢٢ ص
(١١٤)
مقایسه ولایت مطلقه با احکام فرعی الهی
١٢٣ ص
(١١٥)
پیامدهای نفی ولایت مطلقه
١٢٤ ص
(١١٦)
اهتمام وافر به قضاوت
١٢٨ ص
(١١٧)
اسلامی شدن دستگاه قضایی
١٢٨ ص
(١١٨)
تصفیه قوانین قضایی
١٢٩ ص
(١١٩)
حل مشکل قضاوت
١٣٠ ص
(١٢٠)
لزوم استقلال
١٣١ ص
(١٢١)
نمونههایی از نظرات فقهی
١٣٢ ص
(١٢٢)
الف - مجازاتهای بازدارنده
١٣٢ ص
(١٢٣)
ب - قضاوت شورایی
١٣٣ ص
(١٢٤)
ج - تجدید نظر در احکام
١٣٣ ص
(١٢٥)
د - مجازات مجرمان کافر و ذمّی
١٣٣ ص
(١٢٦)
ه - اسناد رسمی
١٣٤ ص
(١٢٧)
تولید
١٣٥ ص
(١٢٨)
توزیع
١٣٧ ص
(١٢٩)
مصرف بازار اسلامی
١٣٩ ص
(١٣٠)
استقلال اقتصادی
١٤٣ ص
(١٣١)
بانک اسلامی
١٤٥ ص
(١٣٢)
تجارت خارجی
١٤٧ ص
(١٣٣)
زمین
١٤٩ ص
(١٣٤)
الف – تحجیر
١٥٠ ص
(١٣٥)
ب - احیای زمینهای موات
١٥٠ ص
(١٣٦)
بیتالمال
١٥٢ ص
(١٣٧)
منابع درآمد بیتالمال
١٥٢ ص
(١٣٨)
1 – خمس
١٥٢ ص
(١٣٩)
2 - زکات
١٥٣ ص
(١٤٠)
3 – انفال
١٥٣ ص
(١٤١)
4 - خراج
١٥٣ ص
(١٤٢)
5 – جزیه
١٥٤ ص
(١٤٣)
امام خمینی، قدّس سرّه و بیتالمال
١٥٤ ص
(١٤٤)
نمونههایی از فتاوا
١٥٧ ص
(١٤٥)
ضرورت رعایت قانون
١٥٩ ص
(١٤٦)
احترام به مقررات
١٦٠ ص
(١٤٧)
مقررات دولتی در فتاوی امام خمینی، قدّس سرّه
١٦٢ ص
(١٤٨)
1 - خدمت سربازی
١٦٢ ص
(١٤٩)
2 - فروش اسلحه
١٦٢ ص
(١٥٠)
3 - گرانفروشی
١٦٣ ص
(١٥١)
4 - فروش اجناس کوپنی و تعاونی
١٦٣ ص
(١٥٢)
5 - معاملات ارزی
١٦٣ ص
(١٥٣)
6 - اجاره دادن جواز کسب و نمره اتومبیل
١٦٤ ص
(١٥٤)
وحدت بینالمللی اسلام
١٦٦ ص
(١٥٥)
روابط با کشورها و ملتها
١٦٧ ص
(١٥٦)
1 - نفی سلطهجویی و سلطهپذیری
١٦٧ ص
(١٥٧)
2 - احترام متقابل
١٦٨ ص
(١٥٨)
3 - حفظ استقلال و تمامیت ارضی
١٦٨ ص
(١٥٩)
4 - عدم مداخله در امور داخلی کشورها
١٦٩ ص
(١٦٠)
دفاع از مسلمانان و سرزمینهای اسلامی
١٦٩ ص
(١٦١)
مبارزه با تبعیض نژادی
١٦٩ ص
(١٦٢)
پاسداری از ارزشها
١٧٠ ص
(١٦٣)
دفاع از کیان اسلام
١٧٤ ص
(١٦٤)
1 - دفاع نظامی
١٧٤ ص
(١٦٥)
2 - دفاع غیرنظامی
١٧٥ ص
(١٦٦)
الف - دفاع سیاسی
١٧٦ ص
(١٦٧)
ب - دفاع اقتصادی
١٧٦ ص
(١٦٨)
ج - دفاع فرهنگی
١٧٧ ص
(١٦٩)
1 – آزادی
١٨٠ ص
(١٧٠)
2 - حقوق اجتماعی
١٨١ ص
(١٧١)
3 - مشارکت سیاسی
١٨٣ ص
(١٧٢)
4 - ازدواج و طلاق
١٨٤ ص
(١٧٣)
اهمیت اتحاد جهان اسلام
١٨٥ ص
(١٧٤)
نفی فرقهگرایی دینی
١٨٦ ص
(١٧٥)
تلاشهای عملی
١٨٧ ص
(١٧٦)
الف - اعلان روز جهانی قدس
١٨٧ ص
(١٧٧)
ب - تأیید و حمایت از برگزاری هفته وحدت
١٨٨ ص
(١٧٨)
ج - احیای هویت سیاسی حج
١٨٩ ص
(١٧٩)
د - احیای نماز جمعه
١٩٠ ص
(١٨٠)
فتاوای امام خمینی، قدّس سرّه در راه تحقق وحدت
١٩٠ ص
(١٨١)
بعد معنوی حج
١٩٤ ص
(١٨٢)
بعد اجتماعی حج
١٩٤ ص
(١٨٣)
بعد سیاسی حج
١٩٥ ص
(١٨٤)
ضرورت فراگیری احکام و مناسک حج
١٩٦ ص
(١٨٥)
هماهنگی با اهل سنت
١٩٧ ص
(١٨٦)
سوغات حج
١٩٨ ص
(١٨٧)
هنر در اندیشه امام خمینی، قدّس سرّه
١٩٩ ص
(١٨٨)
بیان چند نمونه از فتاوا
٢٠٠ ص
(١٨٩)
1 - نقاشی و مجسمهسازی
٢٠٠ ص
(١٩٠)
2 – عکاسی
٢٠١ ص
(١٩١)
3 – موسیقی
٢٠١ ص
(١٩٢)
4 - شبیهخوانی
٢٠٣ ص
(١٩٣)
5 - فیلمها و نمایشنامهها
٢٠٣ ص
(١٩٤)
منابع و مآخذ
٢٠٥ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص

شخصیت و دیدگاه‌های فقهی امام خمینی - یوسفیان، نعمت‌الله - الصفحة ٢٠٢ - ٣ – موسیقی

عقيده داشت كه موسيقى مطرب حرام است و در مورد موسيقى غيرمطرب مى‌فرمود:

«اشكال ندارد»؛ و براى شنيدن صداهاى مشكوك نيز منعى قائل نبود. [١] البته ايشان شرايط زمان و مكان را در اين مسأله نيز دخيل مى‌دانست، به گفته مرحوم حجةالاسلام سيد احمد خمينى:

موسيقى در زمان بنى‌اميه و بعد از آن به‌عنوان وسيله‌اى در توجيه ظلم و يا به‌صورت اختلاط زن و مرد و يا به‌عنوان وسيله لهو و لعب به‌كار مى‌رفته است. امروز براى تقويت روحيه مردم براى كار و جنگ و عرفان به‌كار مى‌رود. موسيقى، همان موسيقى است، ولى روابط اقتصادى و اجتماعى و سياسى فرق كرده است و يا فقط يكى از آن‌ها فرق كرده است. [٢]

مرحوم حجةالاسلام سيد احمد خمينى نقل مى‌كند كه شبى عده‌اى از علما منزل ما دعوت شده بودند و تلويزيون مشغول اجراى برنامه همراه با موسيقى بود. يكى از علما از امام ٧ پرسيد: مگر حضرت‌عالى نبوديد كه قبل از انقلاب هر نوع موسيقى راديو و تلويزيون را حرام مى‌دانستيد؟ چرا اكنون بسيارى را حلال مى‌دانيد. امام قدس سره فرمود:

من در آن زمان طاغوت حتى اخبار راديو و تلويزيون را اشكال مى‌دانستم و اكنون بر همان نظريه هستم و اگر اين آهنگ‌ها باز هم در شرايط آن زمان اجرا گردد آن را حرام مى‌دانم، همچنان كه هم‌اكنون اگر اين آهنگ‌ها در [شرايط مكانى‌] عربستان پخش شود آن را نيز حرام مى‌دانم. [٣]

اين‌گونه نيست كه حضرت امام قدس سره برخى از حلال‌ها را حرام و برخى حرام‌ها را حلال كرده باشد. بلكه ايشان در جهت‌گيرى فقهى و صدور فتوا شرايط زمان و مكان را مدنظر داشته است.


[١]- ر. ك: استفتاءات، ج ٢، ص ١١-١٢

[٢] - آئينۀ آفتاب (تبيان انديشۀ امام خمينى در كلام و پيام حضرت حجة‌الاسلام والمسلمين سيد احمد خمينى قدس سره)، ص ٢٢٢-٢٢٣

[٣] - ر. ك: رسالۀ نوين پزشكى، عبدالكريم بى‌آزار شيرازى، چاپ اول، ج ١، ص ١٥