شخصیت و دیدگاه‌های فقهی امام خمینی
(١)
محیط تربیتی
١٣ ص
(٢)
نشو و نمای علمی
١٣ ص
(٣)
سیره تحصیلی
١٦ ص
(٤)
الف - اخلاص در تحصیل
١٦ ص
(٥)
ب - خودسازی همزمان با تحصیل
١٧ ص
(٦)
ج - نظم و برنامه
١٧ ص
(٧)
د - استواری در درس
١٨ ص
(٨)
ه - تلاش پیگیر
١٩ ص
(٩)
حوزه درسی
١٩ ص
(١٠)
1 - تدریس فلسفه
٢٠ ص
(١١)
2 - درس اخلاق
٢٢ ص
(١٢)
3 - تدریس خارج فقه و اصول
٢٣ ص
(١٣)
الف - حوزه علمیه قم
٢٤ ص
(١٤)
ب - حوزه علمیه نجف اشرف
٢٥ ص
(١٥)
ویژگیهای تدریس
٢٧ ص
(١٦)
1 - روانی و سادگی بیان
٢٧ ص
(١٧)
2 – نظم
٢٨ ص
(١٨)
3 - تذکرات اخلاقی
٢٩ ص
(١٩)
4 - شاگرد پروری
٣٠ ص
(٢٠)
5 - محقق پروری
٣١ ص
(٢١)
6 - مجتهد پروری
٣١ ص
(٢٢)
7 - طرح قاطعانه مسائل درسی
٣١ ص
(٢٣)
8 - وسعت نظر و بررسی همهجانبه مطلب
٣٢ ص
(٢٤)
9 - نیامیختن مسائل فقه و اصول با فلسفه
٣٢ ص
(٢٥)
10 - مناقشه در کلام بزرگان
٣٣ ص
(٢٦)
شخصیت فقهی
٣٣ ص
(٢٧)
الف - درک محافل علمی، فقهی علمای برجسته
٣٥ ص
(٢٨)
ب - سابقه طولانی در تدریس
٣٥ ص
(٢٩)
ج - برخورداری از مبانی محوری
٣٥ ص
(٣٠)
د - شناخت عرف جامعه
٣٥ ص
(٣١)
ه - پرهیز از جمود و تحجرگرایی
٣٦ ص
(٣٢)
و - آگاهی به شرایط زمان و مکان
٣٦ ص
(٣٣)
ز - سایر ویژگیها
٣٧ ص
(٣٤)
جلوههای فقاهت
٣٧ ص
(٣٥)
خدمات امام خمینی، قدّس سرّه به حوزهها و روحانیت
٤١ ص
(٣٦)
الف - بازسازی حوزه و حفظ روحانیت
٤١ ص
(٣٧)
ب - بازگرداندن عزت و شوکت
٤٢ ص
(٣٨)
ج - تبیین نقش درست حوزهها و روحانیت
٤٣ ص
(٣٩)
د - شکستن جو جمود و تحجرگرایی
٤٤ ص
(٤٠)
ه - تحول در فقاهت و اجتهاد
٤٥ ص
(٤١)
و - تحول در رسالههای عملی
٤٦ ص
(٤٢)
ز - تربیت شاگردان والامقام
٤٧ ص
(٤٣)
ح - به یادگار گذاشتن آثار علمی فراوان
٤٨ ص
(٤٤)
تقریرات دروس امام خمینی، قدّس سرّه
٥٤ ص
(٤٥)
الف - تحریر الوسیله
٥٤ ص
(٤٦)
ب - مکاسب محرمه
٥٦ ص
(٤٧)
ج - کتاب البيع
٥٧ ص
(٤٨)
د - رسالة لا ضرر
٥٩ ص
(٤٩)
ه - رسالة اجتهاد و تقلید
٥٩ ص
(٥٠)
1 - تأکید بر فقه سنتی
٦١ ص
(٥١)
مفهوم فقه سنتی
٦١ ص
(٥٢)
اهمیت فقه سنتی
٦٢ ص
(٥٣)
رمز پافشاری بر فقه جواهری
٦٤ ص
(٥٤)
جلوههای فقه سنتی در فتاوای امام خمینی، قدّس سرّه
٦٦ ص
(٥٥)
2 - توجه به عنصر حکومت
٦٦ ص
(٥٦)
مفهوم حکومت
٦٧ ص
(٥٧)
دیدگاه امام خمینی، قدّس سرّه درباره تشکیل حکومت
٦٧ ص
(٥٨)
1 - ضرورت تشکیل حکومت
٦٧ ص
(٥٩)
2 - محوریت حکومت
٦٨ ص
(٦٠)
3 - حکومت، شعبهای از ولایت مطلقه رسول الله
٦٩ ص
(٦١)
4 - تقدم مصلحت نظام
٦٩ ص
(٦٢)
5 - وجوب حفظ حکومت و نظام اسلامی
٧٠ ص
(٦٣)
نقش توجه به عنصر حکومت در حل مشکلات نظام
٧٠ ص
(٦٤)
3 - توجه به نقش زمان و مکان
٧٣ ص
(٦٥)
مفهوم زمان و مکان
٧٣ ص
(٦٦)
دفع یک شبهه
٧٥ ص
(٦٧)
نمونههایی از نقش زمان و مکان در اجتهاد
٧٦ ص
(٦٨)
1 - فروش سلاح به دشمنان اسلام
٧٦ ص
(٦٩)
2 – مضاربه
٧٧ ص
(٧٠)
3 - چگونگی فروش اجناس
٧٧ ص
(٧١)
4 - حداد
٧٨ ص
(٧٢)
5 - ولایت از طریق سلطان جائر
٧٨ ص
(٧٣)
4 - واقعنگری
٧٩ ص
(٧٤)
5 - جامعنگری
٨٠ ص
(٧٥)
6 – آزادگی
٨١ ص
(٧٦)
جلوههایی از واقعنگری، جامعنگری
٨٢ ص
(٧٧)
الف - مصرف زکات
٨٣ ص
(٧٨)
ب - شرط بندی در سبق و رمایه
٨٣ ص
(٧٩)
ج - استفاده از انفال
٨٣ ص
(٨٠)
د - جواز تخریب منازل و مساجد واقع در
٨٣ ص
(٨١)
7 – شجاعت
٨٤ ص
(٨٢)
الف - شجاعت در مبارزه علمی
٨٦ ص
(٨٣)
ب - شجاعت در ابراز عقیده
٨٦ ص
(٨٤)
ج - شجاعت در مقام فتوا
٨٧ ص
(٨٥)
بیان نمونهها
٨٩ ص
(٨٦)
حدود اختیارات حکومت
٨٩ ص
(٨٧)
حلیت ورزش شطرنج
٨٩ ص
(٨٨)
صدور حکم اعدام سلمان رشدی
٩٠ ص
(٨٩)
اظهار نظر در مورد رادیو و تلویزیون
٩١ ص
(٩٠)
8 - احیای احکام متروک
٩٢ ص
(٩١)
9 - طرح مسائل جدید
٩٤ ص
(٩٢)
اهتمام ویژه امام خمینی، قدّس سرّه به فقه
٩٨ ص
(٩٣)
تبیین دیدگاه امام خمینی، قدّس سرّه
٩٩ ص
(٩٤)
الف - غنای فقه شیعه
٩٩ ص
(٩٥)
ب - گستردگی و عظمت
٩٩ ص
(٩٦)
ج - جهانشمولی
١٠٠ ص
(٩٧)
د - عینی و عملی بودن
١٠١ ص
(٩٨)
ه - تئوری اداره انسان و اجتماع
١٠٢ ص
(٩٩)
فقاهت
١٠٤ ص
(١٠٠)
مفهوم اجتهاد
١٠٤ ص
(١٠١)
ضرورت اجتهاد
١٠٥ ص
(١٠٢)
دیدگاه امام خمینی، قدّس سرّه
١٠٦ ص
(١٠٣)
اجتهاد مصطلح چیست؟
١٠٧ ص
(١٠٤)
ولایت، ولایت فقیه، ولایت مطلقه فقیه
١١٣ ص
(١٠٥)
ارزش و اهمیت ولایت
١١٤ ص
(١٠٦)
ولایت پیامبر، ائمه و فقیه جامعالشرائط
١١٦ ص
(١٠٧)
1 - ولایت تکوینی
١١٧ ص
(١٠٨)
2 - ولایت تشریعی
١١٧ ص
(١٠٩)
3 - رهبری و هدایت امت
١١٧ ص
(١١٠)
ولایت فقیه در فقه شیعه
١١٨ ص
(١١١)
ولایت فقیه در دیدگاه امام خمینی، قدّس سرّه
١١٩ ص
(١١٢)
دایره ولایت
١١٩ ص
(١١٣)
اختیارات ولی فقیه
١٢٢ ص
(١١٤)
مقایسه ولایت مطلقه با احکام فرعی الهی
١٢٣ ص
(١١٥)
پیامدهای نفی ولایت مطلقه
١٢٤ ص
(١١٦)
اهتمام وافر به قضاوت
١٢٨ ص
(١١٧)
اسلامی شدن دستگاه قضایی
١٢٨ ص
(١١٨)
تصفیه قوانین قضایی
١٢٩ ص
(١١٩)
حل مشکل قضاوت
١٣٠ ص
(١٢٠)
لزوم استقلال
١٣١ ص
(١٢١)
نمونههایی از نظرات فقهی
١٣٢ ص
(١٢٢)
الف - مجازاتهای بازدارنده
١٣٢ ص
(١٢٣)
ب - قضاوت شورایی
١٣٣ ص
(١٢٤)
ج - تجدید نظر در احکام
١٣٣ ص
(١٢٥)
د - مجازات مجرمان کافر و ذمّی
١٣٣ ص
(١٢٦)
ه - اسناد رسمی
١٣٤ ص
(١٢٧)
تولید
١٣٥ ص
(١٢٨)
توزیع
١٣٧ ص
(١٢٩)
مصرف بازار اسلامی
١٣٩ ص
(١٣٠)
استقلال اقتصادی
١٤٣ ص
(١٣١)
بانک اسلامی
١٤٥ ص
(١٣٢)
تجارت خارجی
١٤٧ ص
(١٣٣)
زمین
١٤٩ ص
(١٣٤)
الف – تحجیر
١٥٠ ص
(١٣٥)
ب - احیای زمینهای موات
١٥٠ ص
(١٣٦)
بیتالمال
١٥٢ ص
(١٣٧)
منابع درآمد بیتالمال
١٥٢ ص
(١٣٨)
1 – خمس
١٥٢ ص
(١٣٩)
2 - زکات
١٥٣ ص
(١٤٠)
3 – انفال
١٥٣ ص
(١٤١)
4 - خراج
١٥٣ ص
(١٤٢)
5 – جزیه
١٥٤ ص
(١٤٣)
امام خمینی، قدّس سرّه و بیتالمال
١٥٤ ص
(١٤٤)
نمونههایی از فتاوا
١٥٧ ص
(١٤٥)
ضرورت رعایت قانون
١٥٩ ص
(١٤٦)
احترام به مقررات
١٦٠ ص
(١٤٧)
مقررات دولتی در فتاوی امام خمینی، قدّس سرّه
١٦٢ ص
(١٤٨)
1 - خدمت سربازی
١٦٢ ص
(١٤٩)
2 - فروش اسلحه
١٦٢ ص
(١٥٠)
3 - گرانفروشی
١٦٣ ص
(١٥١)
4 - فروش اجناس کوپنی و تعاونی
١٦٣ ص
(١٥٢)
5 - معاملات ارزی
١٦٣ ص
(١٥٣)
6 - اجاره دادن جواز کسب و نمره اتومبیل
١٦٤ ص
(١٥٤)
وحدت بینالمللی اسلام
١٦٦ ص
(١٥٥)
روابط با کشورها و ملتها
١٦٧ ص
(١٥٦)
1 - نفی سلطهجویی و سلطهپذیری
١٦٧ ص
(١٥٧)
2 - احترام متقابل
١٦٨ ص
(١٥٨)
3 - حفظ استقلال و تمامیت ارضی
١٦٨ ص
(١٥٩)
4 - عدم مداخله در امور داخلی کشورها
١٦٩ ص
(١٦٠)
دفاع از مسلمانان و سرزمینهای اسلامی
١٦٩ ص
(١٦١)
مبارزه با تبعیض نژادی
١٦٩ ص
(١٦٢)
پاسداری از ارزشها
١٧٠ ص
(١٦٣)
دفاع از کیان اسلام
١٧٤ ص
(١٦٤)
1 - دفاع نظامی
١٧٤ ص
(١٦٥)
2 - دفاع غیرنظامی
١٧٥ ص
(١٦٦)
الف - دفاع سیاسی
١٧٦ ص
(١٦٧)
ب - دفاع اقتصادی
١٧٦ ص
(١٦٨)
ج - دفاع فرهنگی
١٧٧ ص
(١٦٩)
1 – آزادی
١٨٠ ص
(١٧٠)
2 - حقوق اجتماعی
١٨١ ص
(١٧١)
3 - مشارکت سیاسی
١٨٣ ص
(١٧٢)
4 - ازدواج و طلاق
١٨٤ ص
(١٧٣)
اهمیت اتحاد جهان اسلام
١٨٥ ص
(١٧٤)
نفی فرقهگرایی دینی
١٨٦ ص
(١٧٥)
تلاشهای عملی
١٨٧ ص
(١٧٦)
الف - اعلان روز جهانی قدس
١٨٧ ص
(١٧٧)
ب - تأیید و حمایت از برگزاری هفته وحدت
١٨٨ ص
(١٧٨)
ج - احیای هویت سیاسی حج
١٨٩ ص
(١٧٩)
د - احیای نماز جمعه
١٩٠ ص
(١٨٠)
فتاوای امام خمینی، قدّس سرّه در راه تحقق وحدت
١٩٠ ص
(١٨١)
بعد معنوی حج
١٩٤ ص
(١٨٢)
بعد اجتماعی حج
١٩٤ ص
(١٨٣)
بعد سیاسی حج
١٩٥ ص
(١٨٤)
ضرورت فراگیری احکام و مناسک حج
١٩٦ ص
(١٨٥)
هماهنگی با اهل سنت
١٩٧ ص
(١٨٦)
سوغات حج
١٩٨ ص
(١٨٧)
هنر در اندیشه امام خمینی، قدّس سرّه
١٩٩ ص
(١٨٨)
بیان چند نمونه از فتاوا
٢٠٠ ص
(١٨٩)
1 - نقاشی و مجسمهسازی
٢٠٠ ص
(١٩٠)
2 – عکاسی
٢٠١ ص
(١٩١)
3 – موسیقی
٢٠١ ص
(١٩٢)
4 - شبیهخوانی
٢٠٣ ص
(١٩٣)
5 - فیلمها و نمایشنامهها
٢٠٣ ص
(١٩٤)
منابع و مآخذ
٢٠٥ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص

شخصیت و دیدگاه‌های فقهی امام خمینی - یوسفیان، نعمت‌الله - الصفحة ١٣ - نشو و نمای علمی

فصل اوّل: نگاهى به زندگى علمى امام قدس سره‌

در تاريخ بيستم جمادى‌الثانى سال ١٣٢٠ ه. ق. (٣٠ شهريور ١٢٨١ هجرى شمسى)، مصادف با سالروز ميلاد مسعود بانوى بزرگ اسلام، حضرت فاطمه ٣، در شهرستان خمين و در خاندان علم و عمل و شرف و فضيلت، از پدر و مادرى صالح، عابد و متّقى، فرزندى به نام «سيّد روح‌اللّه» چشم به جهان گشود.

پدرش، آيةاللَّه سيّد مصطفى موسوى متولّد ١٢٧٨ ه. ق. از معاصران آيةاللَّه ميرزاى شيرازى قدس سره بود. او در نجف اشرف و سامرا تحصيل علم كرد و در زمره علما و مجتهدان عصر خود قرار گرفت و پس از بازگشت به ايران، زعامت اهالى خمين و حومه را عهده‌دار گرديد. آيةاللَّه سيد مصطفى در دوازدهم ذيقعده سال ١٣٢٠ ه. ق- چهار ماه و بيست روز پس از ولادت فرزندش روح‌الله- در مسير خمين، اراك از طرف اشرار و خوانين تحت حمايت عمّال حكومت قاجار مورد سوء قصد قرار گرفت و در حالى كه چهل و هفت سال بيشتر نداشت به شهادت رسيد. جنازه آن مرحوم نيز به نجف اشرف منتقل و در همان‌جا مدفون گشت.

مادر سيد روح‌اللّه، بانو هاجر، دختر حضرت آيةالله مرحوم ميرزا احمد و از نوادگان مرحوم آيةالله خوانسارى (صاحب زبدةالتصانيف)، زنى نيكوكار، صالح، عابد و از خاندان علم و تقوا بود.

جدّ بزرگوارش، علّامه جليل‌القدر مرحوم آقا سيّد احمد موسوى، بنا به گفته بعضى، از خاندان جليل صاحب «عبقات الأنوار»، علّامه ميرحامد حسين هندى نيشابورى بوده است. [١]


[١] - ر. ك: بررسى و تحليلى از نهضت امام خمينى قدس سره، سيد حميد روحانى، ج ١، ص ٢٠-٢١؛ حديث بيدارى، حميد انصارى، ص ١٤-١٥؛ مجلۀ نور علم، شماره ٧، ص ٨٣-٨٤