شخصیت و دیدگاه‌های فقهی امام خمینی - یوسفیان، نعمت‌الله - الصفحة ٢٨ - ٢ – نظم

٢- نظم‌

موضوع نظم در تمام كارهاى امام خمينى قدس سره منعكس بود و درس وى از پرمحتواترين، پرجمعيت‌ترين، منظم‌ترين و مرتّب‌ترين درس‌هاى حوزه علميه قم محسوب مى‌شد و اغلب طلبه‌هاى جدّى و فاضل پيش ايشان درس مى‌خواندند. جهت روشن‌تر شدن نظم امام قدس سره، ابعاد گوناگونى كه در لا به لاى سخنان ياران و شاگردان ايشان به آن اشاره شده، در زير مى‌آوريم:

الف- حضور در مجلس درس: درمدّت شاگردى ايشان و استفاده از محضرشان، جز انضباط و جدّى بودن و به وقت و درس اهميت زياد دادن، از ايشان چيزى نديديم. براى وقت خيلى قيمت قائل مى‌شدند، به‌طورى كه به ذهنم نمى‌آيد كه ايشان حتى يك بار سر وقت نيامده باشد. [١]

حضرت امام، افزون بر اينكه خود منظّم بود، از اينكه شاگردى بى‌نظم به درس حاضر مى‌شد، بشدّت ناراحت مى‌گرديد و مى‌فرمود:

من نمى‌گويم به درس من بياييد، ولى اگر مى‌خواهيد بياييد، منظّم بياييد. [٢]

ب- تدريس: در تدريس، مطالب را خيلى عالى و مرتّب تنظيم مى‌كردند و همين تنظيم مطالب، كمك بسيار مؤثرى در بهتر و زودتر فهميدن مطالب درسى بود. [٣]

ج- فضاى مجلس درس: در عرصه درس و تدريس هم همان نظم حاكم بر زندگى امام قدس سره وجود داشت. [٤] مرحوم امام معتقد بودند كه شاگرد بايد سر درس اشكال كند و اگر سر درس اشكال نمى‌شد، مى‌فرمود:

مگر مجلس ختم است كه همه ساكت هستيد؟!

در عين حال، اگر اشكال و جوابى، بيش از دو يا سه بار تكرار مى‌شد، جلوگيرى كرده‌

[١] - پا به پاى آفتاب، ج ٣، ص ٣٩ (سخنان آية‌الله ابوالقاسم خزعلى)

[٢] - مجلّۀ حوزه، شمارۀ ٦٨-٦٩، ص ٤٢ (سخنان آية‌الله حسين مظاهرى)

[٣] - پا به پاى آفتاب، ج ٤، ص ٢٨٩ (سخنان آية‌الله العظمى حسين نورى)

[٤] - همان، ج ٣، ص ٢٢٨ (سخنان حجة‌الاسلام سيد محمّد سجّادى اصفهانى)