درس هشتم: عبداللَّه بن عبّاس: منزلت ابن عباس‌ عبداللَّه بن عباس بن عبدالمطلب پسر عموى پيامبر اكرم (ص) و امير مؤمنان على (ع) است. وى سه سال قبل از هجرت در شعب ابوطالب متولد شد و مادر او «لبابه» دختر حارث و خواهر «ميمونه» همسر پيامبر اكرم (ص) است.
ابن عباس در ادب، شعر و لغت نيز صاحب نظر بود، و محققان و جويندگان هنر و ادب، وى را دريايى خروشان از فضل و كمال مى‌يافتند و خود را از سرچشمه دانش بى كران او سيراب مى‌كردند. وسعت دانش او بقدرى بود كه وى را «حبر الامّة» يعنى دانشمند امت خوانده‌اند. «١» او در كوچكى همراه رسول خدا (ص) بوده و احاديث زيادى از آن حضرت روايت كرده است. ابن عباس نزد همه خلفاى معاصر خود مورد احترام و از جايگاه بلندى برخودار بود و سخنش نزد ايشان اعتبار داشت. آنان درباره مسائل گوناگون كشور، مشورت ابن عباس را فراموش نمى‌كردند و با وى به رايزنى و چاره انديشى مى‌پرداختند. «٢» ابن عباس در علوم قرآن و تفسير سرآمد ديگران بود. خودش مى‌گويد:
حضرت على (ع) مرا آموزش داده ... و علم من از دانش اوست و علم همه اصحاب محمّد (ص) در كنار علم على (ع) مانند قطره‌اى است در درياهاى هفتگانه. «٣» رفت و آمد زياد او از خردسالى به منزل پيامبر (ص)، سبب شد تا روزى كه آب وضوى پيامبر (ص) را آورد، مورد دعاى آن حضرت واقع شود كه فرمود: