تاريخ زندگانى امام كاظم(ع) - رفیعی، علی - الصفحة ٧
بربريّه» است. وى، دختر «صاعد بربرى» و از بزرگان و اشراف عجم است؛ بعضى نيز او را اندلسى دانستهاند. «١» حُمَيْده در دانش، پاكدامنى و برخوردارى از كمالات معنوى و اخلاقى در ميان زنان معاصر خود، حتى علويان، مرتبتى والا و ممتاز داشت. همسر گرانقدرش امام رضا عليه السلام درباره او مىفرمايد:
«حُمَيْدَةُ مُصَفّاةُ مِنَ الْادْناسِ كَسَبيكَةِ الذَّهَبِ، ما زالَتِ الْامْلاكُ تَحْرِسُها حَتَّى ادِّيَتْ الَىّ كَرامَةً مِنَ اللَّهِ لى وَ الْحُجَّةِ مِنْ بَعْدى» «٢» حميده، همانند شمش طلا از پليديها پاك است. پيوسته ملائكه او را (از بيگانگان) حراست مىكردند تا به من پيوست و اين به جهت كرامتى است كه خداوند نسبت به من و حجّت پس از من دارد.
پيش از پيشواى ششم، امام باقر عليه السلام از وى تجليل كرد و در وصفش فرمود:
«حُمَيْدَهُ فِى الدُّنْيا، مَحْموُدَةُ فِى الْاخِرَةِ» «٣» در دنيا ستوده و در آخرت پسنديدهاى.
او نزد امام صادق عليه السلام از چنان وثاقت و منزلت علمى برخوردار بود كه آن حضرت، زنان مسلمان را دستور مىداد معارف دينى و احكام شرعى خود را از وى بياموزند. «٤» فرزندان از موسى بن جعفر عليه السلام فرزندان صالح پرهيزكار، مبارز و بى رغبت نسبت به دنيا مطالع و مظاهر فريبنده آن به يادگار ماند، كه هر كدام در شرف، بجابت، تقوا و فضيلت از برترين و برجستهترين مردمان زمان خود به شمار مىآمدند. مورخان و نسبت شناسان، جايگاه ممتاز و برتر فرزندان موسى بن جعفر عليه السلام را در مقايسه با ديگر مردمان چنين بيان