تاريخ زندگانى امام كاظم(ع) - رفیعی، علی - الصفحة ١٠٥
دربار سلطنتى بيشتر اوقات هارون را به خود مشغول ساخته بودند.
هارون به شاعرى به نام «اشجع» به ازاى مديحهاى يك ميليون درهم داد. «١» «ابوالعَتاهِيه» شاعر و «ابراهيم موصلى» «٢» نوازنده با خواندن چند بيت شعر و ساز و آواز، هر كدام صد هزار درهم و صد دست لباس از خليفه صله گرفتند. «٣» ابن كثير مىنويسد:
«روزى همه كنيزان دربار در حضور هارون به آوازهخوانى و رقص پرداختند. خليفه به وجد و طرب آمد و دستور داد مبلغ زيادى پول بر سر آنها نثار كنند. پول نثار شده به قدرى زياد بود كه نصيب هر يك از كنيزان بيش از سه هزار درهم شد.» «٤» وى در مجلسى ديگر، به ازاى آنكه «اسماعيل بن صالح» او را به طرب آورده بود، فرمانروايى مصر را به وى بخشيد. «٥» مظهر ديگر تجمل گرايى هارون خوراك و پوشاك وى و بستگان و درباريانش بود.
خرج سفره او در هر روز بالغ بر دههزار درهم مىشد و گاه تا سى نوع غذا بر سر سفرهاش حاضر مىكردند. «٦» مرد چند چهره در جامعه گاه به افرادى بر مىخوريم كه از نظر منش و شخصيت داراى شخصيّت و چهره واحدى نيستند بلكه دو يا چند چهرهاى هستند؛ در نتيجه، اعمال و رفتار متضادى از آنان سر مىزند كه چه بسا موجب شگفتى ديگران مىگردد. اين حالت معلول عوامل مختلفى است كه اساس و منشأ آنها كاستيها و نارساييهاى اعتقادى و تربيتى است.
نقابها و چهرههاى گوناگون به طور معمول مورد استفاده افرادى قرار مىگيرد كه داراى انگيزهها و اهداف شيطانى هستند، ليكن جامعه و افرادى كه با آنان ارتباط دارند