و از او خواست نام افراد را در اختيار بگذارد. محمّد امتناع كرد. او را برهنه كردند و ميان دو درخت خرما آويختند و صد تازيانه به وى زدند و به بيش از صد هزار درهم جريمه‌اش كردند. «١» ٢- يونس بن عبدالرحمان‌ يونس بن عبدالرحمان از چهره‌هاى برجسته و از دانشمندان بزرگ شيعه به شمار مى‌آيد. او محضر امام كاظم و امام رضا عليهماالسّلام را درك «٢» و در مكتب تربيتى آنان مدارج كمال را طى و مقامى بس بلند و عظيم پيدا كرد و از نظر پاكى و تقوا و دانش به پايه‌اى رسيد كه وقتى عبدالعزيز- يكى از اصحاب وارسته امام هشتم (ع)- به آن حضرت عرض كرد من هميشه به شما دسترسى ندارم، احكام و دستورهاى دينى‌ام را از چه كسى فرا بگيرم؟ امام (ع) فرمود: از يونس‌بن عبدالرحمان. «٣» در روايتى ديگر درباره او فرمود: يونس بن‌عبدالرحمان، سلمان زمان خويش است. «٤» وى از نظر مقام علمى جزو شش نفر فقهاى بزرگى است كه دانشمندان شيعه روايات آنان را بى هيچ شبهه‌اى پذيرفته‌اند، و در ميان آنان فقيه‌ترينشان يونس‌بن عبدالرحمان بود. «٥» او پيرامون مبانى و موضوعات مختلف شيعه تأليفات فراوانى داشت. از فضل‌بن شاذان نقل شده است كه او هزار رساله بر ردّ مخالفان نوشت. «٦» احمدبن‌ابى خلف مى‌گويد:
«بيمار بودم. امام جواد (ع) به عيادت من آمد. كتاب «يَوْمٌ وَ لَيْلَةٌ» يونس‌بن عبدالرحمان بالاى سر من بود. امام (ع) آن را برداشت و شروع كرد به و تاريخ زندگانى امام كاظم(ع) ١٣٧ درس شانزدهم:
رق‌زدن و چون به آخر رسيد چندين بار فرمود: خداوند يونس را رحمت كند.» «٧»