تاريخ زندگانى امام كاظم(ع) - رفیعی، علی - الصفحة ٣٩
منظور از راسخان در علم كسانى هستند كه دانش آنان نسبت به خدا و آيات او بگونهاى ثابت و استوار است كه هيچ گونه غبار شك و ترديدى بر آن نمىنشيند.
اين مفهوم گرچه وسيع است و همه دانشمندان و متفكران صاحبنظر را در برمى گيرد، ليكن در ميان آنان افراد ممتازى هستند كه درخشندگى خاصى دارند و از مصاديق اوليّه و قطعى اين كلمه بشمار مىروند، بگونهاى كه وقتى اين تعبير ذكر مىشود، قبل از همه، آنان به ذهن مىآيند.
علاوه بر آن كه در روايات مصداق آن، پيامبر و ائمه عليهم السلام بيان شده است. «١» موسى بن جعفر عليه السلام داناترين و جامعترين فرد عصر خود در علوم عقلى و نقلى بود، زيرا دانش او چون دانش پيامبر صلى الله عليه و آله و ديگر امامان عليه السلام لذّتى و خدادادى بود نه اكتسابى.
مسائل و موضوعات علمى و فكرى كه از امام كاظم عليه السلام در كتابهاى حديث، فقه، كلام و تفسير به يادگار مانده بيانگر عمق و گستردگى دامنه دانش آن بزرگوار است. امام صادق عليه السلام درباره آگاهيهاى فرزندنش به «عيسى شلقان» فرمود:
«انَّ ابْنى هذا الَّذى رَأيتَ لَو سَألتَهُ عَمَّا بَيْنَ دَفَّتى المُصْحَف لاجابَكَ فِيهِ بِعِلم» «٢» اگر از اين فرزندم كه مىبينى (اشاره به امام كاظم عليه السلام) از آنچه كه در قرآن است بپرسى با دانش و دليل پاسخگو خواهد بود.
آگاهيهاى پيشواى هفتم به قرآن محدود نمىشود، بلكه به كتابهاى آسمانى پيشينيان نيز همچون قرآن آگاه بود. آن گرامى از ابرهه نصرانى پرسيد: آگاهى تو از كتاب آسمانى ات (انجيل) در چهحد است؟ عرض كرد: به انجيل و تأويل آن دانا هستم.
راوى مىگويد: حضرت كاظم عليه السلام به قرائت انجيل پرداخت و چنان صحيح و فصيح قرائت كرد كه ابرهه گفت: مسيح نيز اين گونه تلاوت مىكرده، و كسى به غبر از او چنين قرائت نكرده است و من پنجاه سال است در جستجوى اين گونه قرائت هستم. آنگاه به دست آن حضرت مسلمان شد. «٣»