آشنايى با تاريخ تمدن اسلامى
 
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص

آشنايى با تاريخ تمدن اسلامى - بینش، عبدالحسین - الصفحة ٨٧

بگذريم و تو را بگشاييم با ما خصومت كنى، نكردى و تو را ضَجَر و دلتنگ نديديم.» گفت: «من دانم كه در سال بيست هزار كس از جيحون بگذرند و غرق نشوند و من هم نشوم، وليكن ممكن است كه شوم، و چون غرق شوم تا دامن قيامت گويند: ابله مردى بود محمد زكريا كه به اختيار در كشتى نشست تا غرق شد، و از جمله ملومان باشم نه از جمله معذوران.» چون به بخارا رسيد، امير درآمد و يكديگر را بديدند و معالجت آغاز كرد و مجهود بذل كرد، هيچ راحتى پديد نيامد. روزى پيش امير درآمد و گفت: «فردا معالجتى ديگر خواهم كردن، اما در اين معالجت فلان اسب و استر خرج مى‌شود.» و اين دو مركب معروف بودند در دوندگى، چنان كه شبى چهل فرسنگ برفتندى. پس به ديگر روز امير را به گرمابه جوى موليان برد، بيرون از سراى، و آن اسب و استر را ساخته و تنگ كشيده بر در گرمابه بداشتند، و ركابدارى، غلام خويش را بفرمود، و از خدم و حشم هيچ كس را به گرمابه فرو نگذاشت. پس ملك را در گرمابه ميانگين بنشاند و آب فاتر [نيم گرم‌] بر او همى ريخت و شربتى كه كرده بود چاشنى كرد و بدو داد تا بخورد و چندانى بداشت كه اخلاط را در مفاصل نضجى [پختگى‌] پديد آمد. پس برفت و جامه در پوشيد و بيامد در برابر امير بايستاد و سَقَطى [دشنامى‌] چند بگفت كه: «اى كذا و كذا! تو بفرمودى تا مرا ببستند و در كشتى افكندند و در خون من شدند؟ اگر به مكافات آن جانت نبرم نه پسر زكريا ام!» امير به غايت در خشم شد، و از جاى خويش درآمد تا به سر زانو. محمد زكريا كاردى بركشيد و تشديد زيادت كرد. امير، يكى از خشم و يكى از بيم، تمام برخاست؛ و محمد زكريا چون امير را بر پاى ديد برگشت و از گرمابه بيرون آمد. او و غلام هر دو پاى به اسب و استر گردانيدند و روى به آموى نهادند. نماز ديگر [عصر] از آب بگذشت و تا مرو هيچ جاى نايستاد.
چون به مرو فرود آمد نامه‌اى نوشت به خدمت امير كه: «زندگانى پادشاه دراز باد در صحت بدن و نفاذ امر! خادم علاج آغاز كرد و آنچه ممكن بود به جاى آورد، حرارت غريزى ضعفى تمام بود، و به علاج طبيعى دراز كشيدى، دست از آن بداشتم و به علاج نفسانى آمدم، و به گرمابه بردم و شربتى بدادم و رها كردم تا اخلاط نضجى تمام يافت، پس پادشاه را به خشم آوردم تا حرارت غريزى را مدد حادث شد و قوت گرفت، و آن اخلاط نضج پذيرفته را تحليل كرد، و بعد از اين صواب نيست كه ميان من و پادشاه جمعيتى باشد.» اما چون امير بر پاى خاست، و محمد زكريا