جدول شماره ١: مسائل جغرافيايى جهان اسلام‌ نام آبراهه‌كشورهاى ساحلى‌شمار كشورهاكشورهاى اسلامى‌باب المندب‌جيبوتى- يمن- اريتره [٣] ٣ بسفرتركيه [١] ١ داردانل‌تركيه

[١] ١ دوورفرانسه، انگليس
[٢] ٠ جبل الطارق‌اسپانيا، مراكش
[٢] ١ هرمزعمان، ايران
[٢] ٢ مالاكااندونزى، مالزى
[٢] ٢ اورسونددانمارك، سوئد
[٢] ٠ سنگاپوراندونزى، مالزى، سنگاپور
[٣] ٢ گذرگاه ويدواردكوبا، هائيتى
[٢] ٠ (٢٠) ١٢ ٢. منابع استراتژيك‌ در نگاه نخست به جغرافياى طبيعى كشورهاى اسلامى شايد اين تصور پيش آيد كه آنها از منابع اقتصادى اندكى برخوردارند و امكان توسعه و پيشرفتشان كم است. اما با مطالعه و دقت بيشتر درخواهيم يافت كه حقيقت چيزى جز اين است و با توجه به اينكه اين كشورها برخى از منابعى بيشتر و برخى از منابعى كم‌تر برخوردارند، اگر مجموعه آنها را به طور يكجا در نظر بگيريم، به لحاظ منابع مورد نياز براى توسعه، نياز كمى به جهان غير اسلامى دارند. از همه مهم‌تر اينكه بخش معتنابهى از منابع استراتژيك جهان يعنى نفت و گاز در قلمرو كشورهاى اسلامى و از جمله در خاور ميانه و خليج فارس قرار دارد. وجود اين منابع زمينه‌اى را فراهم آورده است تا مسلمانان سطح روابط اقتصادى خود را با جهان خارج ارتقا بخشند.
هرچند كه صدور مواد به صورت خام و فرآورى نشده درآمد به نسبت اندكى را بهره آنان كرده است.