تصوير شماره ٤٨ تصوير شماره ٤٩ تزيينات گچ‌كارى استخر بارگاه بانوان در الحمراء در پايان يادآورى يك نكته ضرورى به نظر مى‌رسد و آن درباره پيدايش سبك مدجنون در اندلس است. مدجنون به مسلمانهايى گفته مى‌شود كه پس از بازپس‌گيرى اسپانيا به دست مسيحيان، آنان همچنان بر ديانت خويش باقى ماندند، ولى هنر خويش را در خدمت حكمرانان مسيحى‌شان قرار دادند. اين گروه از مسلمانان سبك ويژه‌اى از معمارى را پديد آوردند كه تاريخ هنر و معمارى اسلامى به مدّجن مشهور است. «١» ٢- ٤. علوم و ادبيات‌ توصيفهايى كه مورخان از تمدن اسلامى در اندلس كرده‌اند و نيز آنچه در كتابهاى تاريخ علوم در اين باره آمده نشانگر توسعه همه جانبه علمى و ادبى مسلمانان در آن سرزمين است. چنان كه مى‌دانيم يكى از نشانه‌هاى توسعه علمى وجود كتاب و كتابخانه است؛ و اعترافهاى مورخان در اين زمينه، حكايت از وجود چنين توسعه‌اى در اندلس دارد.
در كتاب عظمت مسلمين در اسپانيا در مبحث زندگانى علمى مسلمانان در اين باره چنين آمده است:
قصور سلاطين و شاهزادگان كه مملو از زينتها و آرايشهاى باور نكردنى بود، بر جلال و شكوه و