فصل پنجم تمدن اسلامى در اسپانيا اين سرزمين در زيبايى آسمان و زمين به شام، در لطافت آب و هوا به يمن، در گل و رياحين و انواع عطريات به هند، در ثروت و حاصلخيزى به مصر و در احجار كريمه به چين مى‌ماند.
«توصيف يك فرمانده اسلامى از اسپانيا» مسلمانان در دوران بنى اميه، پس از گشودن افريقيه (مراكش كنونى) با سپاهى نه چندان گران، به فرماندهى طارق بن زياد- كه تنگه جبل الطارق در حد فاصل اقيانوس اطلس و درياى مديترانه به نام اوست- در سال ٩٢ ه/ ٧١١ م، سرزمين اندلس (اسپانيا) را گشوده‌اند.
آثار به جاى مانده از آن دوران با عظمت چنان شكوهى دارد، كه با وجود تلاشهاى فراوان دشمنان براى نابودى آنها، پيوسته مورخان را واداشته تا رويدادهاى آن دوران را به نگارش درآورند و حقايق تلخ و شيرين آن را براى آيندگان بازگو كنند.
ورق زدن اين فصل زرّين تمدن اسلامى، هدف مبحث حاضر است؛ تا روشن گردد كه ماهيت و تاريخ آن تمدن درخشان چه بود. چگونه پديد آمد و چگونه رو به افول نهاد. و اين مهم از راه بحث درباره عناوين زير به انجام خواهد رسيد.
موقعيت جغرافيايى‌ پيشينه تمدنى‌