٧. تمدن اسلامى در الجزاير الجزاير همچون پاره‌اى از شمال آفريقا در روزگار حكومت المرابطين بر اين سرزمين، شاهد رونق و شكوه تمدن اسلامى بوده است. به طورى كه بناهاى ساخته شده به وسيله آن دولت، حتى سرمشق بناهاى اسلامى اسپانيا قرار گرفته بود. از مهم‌ترين بناهاى موجود از گذشته تمدن اسلامى در الجزاير مسجد بزرگ تِلْمَسان است.
تصوير شماره ٤٢ شبستان مسجد بزرگ در الجزاير اما آثار تمدن و فرهنگ اسلامى را بيش از هر جاى ديگرى بايد در رفتار مردم الجزاير در مقابله با استعمار فرانسه جست‌وجو كرد. مسلمانان اين كشور براى حفظ كيان اسلامى و ملى خويش هزاران شهيد دادند و تا بيرون راندن متجاوزان فرانسوى از پاى ننشستند.
در اين ميان امير عبدالقادر الجزايرى نمونه كامل انسان پرورش يافته در دامن اسلام و فضاى تمدن اسلامى بود. همو كه با رفتار بزرگوارانه‌اش، دشمنان خويش را وادار كرد تا درباره‌اش چنين بنويسند:
- امير عبدالقادر بى‌گفت‌وگو دشمنى بزرگوار بود و اخلاقى شريف داشت. اسرايى كه به دست وى گرفتار آمده‌اند بعد از آزادى بهترين ستايشها را از او مى‌كنند. امير آنها را به احترام‌