هشت ضلعى آن را بنا كرد. در ١٠٩٩ م صليبيون وارد بيت‌المقدس شدند و قبة الصخره به «كليساى شهسواران پرستشگاه» تبديل شد و داخل و خارج آن با نقاشيها و تصاوير قديسين مسيحى آراسته و صليب زرين بزرگى بر بالاى گنبد آن نصب گرديد. در ٥٨٢ ه. ق (١١٨٧ م) صلاح‌الدين ايوبى بيت‌المقدس را تصرف كرد و صليب زرين و آثار صليبيان را زايل نمود. در زمان سلطان سليمان قانونى (: سلطان عثمانى) بناى قبة الصخره كاملًا تجديد شد و در سال ١٩٦٤ م مجدداً تجديد بنا گرديد. «١» نتيجه‌گيرى‌ تمدن اسلامى در سرزمينهاى بين‌النهرين و شام ريشه‌اى بس عميق دارد و آثار به جا مانده از آن الهام‌بخش مردم در مقابله با تهاجم پيوسته مسيحيان و يهوديان بوده است. پيروان اين دو دين از راههاى گوناگون نظامى و تبليغاتى كوشيده‌اند تا مسلمانان را به هر شكل ممكن از ميان بردارند، ولى تلاشهاى آنان سودى نبخشيده و هرگز هم نخواهد بخشيد. زيرا مسلمانان حتى به بهاى جان، از مكانهاى مقدسشان نخواهند گذشت. مسجد الاقصى و قبة الصخره سمبل ايستادگى ملت اسلام در برابر كفر است؛ و گزاردن دو ركعت نماز در آن دو مسجد به آنان نيرو مى‌بخشد و براى ايستادگى هر چه بيشتر در مقابل دشمن آماده‌شان مى‌سازد. همين‌طور است بارگاههاى امام على (ع) و امام حسين (ع) كه براى هميشه تاريخ الهام‌بخش مسلمانان آزاده بوده است. بنابراين بايد پيروان هر دو فرقه شيعه و سنى بر اين نكته آگاه باشند و صفوف خود را در برابر دشمن متحد كنند و با پشتوانه اين ريشه‌هاى فرهنگى و تمدنى، بقاى خويش را تضمين نمايند. چنانكه امروزه شعله‌هاى قيام انتفاضه از حرم مسجد الاقصى و پيرامون آن زبانه مى‌كشد و اميد است كه به زودى دشمنان را به عقب‌نشينى و تسليم وادارد.
پرسش و فعاليت‌ ١. اهتمام هارون الرشيد در ساختن آرامگاه براى حضرت على (ع) چه توجيهى دارد؟
٢. اهتمام مسلمانان در ساختن بناهاى عظيم در بيت‌المقدس نشان چيست؟
٣. درباره اختلاف ميان مسلمانان و يهوديان بر سر مكانهاى مقدس بيت‌المقدس چه مى‌دانيد؟
پژوه آشنايى با تاريخ تمدن اسلامى ١٥٨ فصل چهارم تمدن اسلامى در آفريقا ص : ١٥٣ شى در اين باره تهيه كنيد.