٤. مدارس نظاميه:
اين مدارس با تدبير نظام الملك طوسى، وزير دودمان سلجوقى، در شهرهاى اصفهان، نيشابور، بلخ، هرات، بصره، بغداد و ديگر جاهاى ايران تأسيس گرديد.
- نظاميه اصفهان: تدريس در اين نظاميه را خاندان خجندى برعهده داشت؛ و به افتخار صدرالدين خجندى، از مدرسان بزرگ اين دودمان، بر نظاميه اصفهان نام صدريه نهاده شد.
- نظاميه نيشابور: امام الحرمين ابوالمعالى جوينى (وفات: ٤٧٨ ه) تدريس در آن را عهده‌دار بود و ابونصر سراج (وفات: ٥١٨) و ابوالحسن كياهراسى (وفات: ٥٠٤) سِمَت دستيارى او را داشتند. در اين مدرسه، روزانه سيصد نفر دانشجو سرگرم تحصيل بودند.
- نظاميه بغداد: اين مدرسه در ميان ديگر مدارس از معروفيت بيشترى برخوردار است. اين شهرت، پس از وسعت بنا و ميزان موقوفات، ناشى از حضور دانشمندان بزرگ ايرانى همچون ابو اسحق شيرازى و امام محمد غزالى طوسى بر كرسى تدريس آن بوده است. علاوه بر دو دانشمند ياد شده، كسان زير نيز در نظاميه بغداد كرسى استادى داشته‌اند:
- امام احمد غزالى طوسى (وفات: ٥٢٠ ه).
- حسين بن على طبرى (وفات: ٤٩٥ ه).
- ابوزكريا يحيى بن على خطيب تبريزى (وفات: ٥٠٢ ه).
- ابوالحسن كياعلى بن محمد طبرى (وفات: ٥٠٤ ه).
- ابوالحسن على بن محمد استرآبادى (وفات: ٥١٦ ه).
- ابوسعيد ميهنى (وفات: ٥١٧ ه).
- ابو على اصفهانى (وفات: ٥٢٥ ه) شاگرد نظاميه اصفهان و مدرس نظاميه بغداد.
- ابونصر عبدالرحيم بن امام ابوالقاسم قشيرى (وفات: ٥١٤ ه).
- ابوبكر خجندى (وفات: ٥٥٢ ه).
- ابوالنجيب سهروردى (وفات: ٥٦٣ ه).
- ابوالخير احمد بن اسماعيل طالقانى (وفات: ٥٩٠ ه).
- عماد كاتب اصفهانى (وفات: ٥٩٧ ه).
- شمس‌الدين محمد بن حكيم كيشى (وفات: ٦٩٤ ه).
- ابوحامد نووى (وفات: ٥٦٧ ه).