معارفقرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٥
روشن است. همچنين آيه «لا تُدْرِكُهُ الْابْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْابْصارَ» «١» ديدهها او را درك نمىكند، ولى او ديدهها را درك مىكند.
آيه متشابه، آيهاى است كه بر خلاف آيه محكم، داراى تشابه است؛ يعنى بر چند معناى متشابه دلالت مىكند «٢» و معنى آن به كمك آيات ديگر (يعنى آيات محكم) روشن مىشود و گرنه انسان در فهم آن دچار اشتباه مىگردد، مثل آيه «الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى» «٣» خداى رحمان، بر عرش، استقرار يافتهاست.
معناى استقرار خداى رحمان بر عرش، در آغاز روشن نيست؛ از اينرو، خواننده اين آيه دچار ترديد مىشود كه آيا مراد از اين «عَرش» و «اسْتَوى» همان تخت جسمانى و نشستن بر روى آن است يا آنكه مراد- با توجه به آيات محكم- همان فرمانروايى و تدبير امور عالم است؟
و نيز در آيه «الى رَبِّها ناظِرةٌ» «٤» به سوى پروردگارش مىنگرد، خواننده دچار مشكل مىشود و خيال مىكند خدا ديدنى است و در قيامت مىتوان او را ديد، «٥» در حالى كه با توجه به ساير آيات محكم، معلوم مىشود كه رؤيت ظاهرى و جسمانى مراد نيست.
وظيفه ما در برخورد با آيات متشابه جواب اين سؤال از آيه مورد بحث به دست مىآيد. در آن، آيه محكم بدين گونه معرفى شدهاست: «هُنَّ امُّ الْكِتابِ» «٦» يعنى آيات محكم قرآن، مادر و اصل و پايه كتاب