معارفقرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٢
آمده كه قيامتى و روز حساب و جزائى در كار هست؛ از اين رو كارهاى آنها در مسير تأمين سعادت خويش است و نشانه آن پهلو تهى كردن از دار غرور دنيا، دل نبستن به آن، توجه و دلبستگى به خانه هميشگى و استعداد و آمادگى براى «مرگ» پيش از فرا رسيدن آنست نه اينكه همچون توده مردم اقرار زبانى به قيامت داشته ولى عملًا برخلاف آن حركت كنند. اين نشان دهنده آن است كه اينان برخلاف متقين باورشان نيامده كه روز حساب و قيامتى هست و كيفر و جزائى وجود دارد.
نفاق و ويژگيهاى منافقان «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالْيَوْمِ الْاخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنينَ» «١» برخى از مردم گويند: به خدا و روز واپسين ايمان آورديم، در حالى كه ايشان مؤمن (واقعى) نيستند.
معناى نفاق نفاق از ماده «نَفْق» به معناى نفوذ و پيشروى است. نفق به معنى كانال و راهرو زيرزمينى است كه از آن براى استتار يا فرار استفاده مىكنند. برخى حيوانات مانند موش صحرائى، روباه و سوسمار براى لانه خود دو سوراخ قرار مىدهند، يكى آشكار كه از آن وارد و خارج مىشوند و ديگرى پنهان كه اگر احساس خطر كنند، از آن مىگريزند. اين سوراخ پنهانى را «نافِقاء» گويند.
در اصطلاح، اظهار ايمان و پنهان كردن كفر باطنى را «نفاق» گويند. منافقان افرادى هستند كه هدايت الهى را واقعا و قلبا نپذيرفته اند، ولى چهره كفر خود را در نقابى از ايمان پنهان مىدارند و بظاهر در ميان مسلمانان قرار مىگيرند. اين گروه خطرناكترين دشمن مسلمانان به شمار مىروند، چرا كه شناخت چهره نفاق براى توده مردم بسيار دشوار و مبارزه با آن مشكلترين مبارزه هاست.