معارفقرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١١٩
«الَّذينَ قالُوا لِأِخْوانِهِمْ وَ قَعَدُوا لَوْ أَطاعُونا ما قُتِلُوا قُلْ فَادْرَءُوا عَنْ أَنْفُسِكُمُ الْمَوْتَ أِنْ كُنْتُمْ صادِقينَ» آنان كه (در خانه) نشستند (و در جنگ احد شركت نجستند) نسبت به برادران و خويشاوندان خود گفتند: اگر از ما اطاعت مىكردن معارفقرآن(ج١)كد٤/٢١١ ١٢٨ اخطار به بخيلان ص : ١٢٦ د (و به جبهه نمىرفتند) كشته نمىشدند، اى پيامبر! بگو اگر راست مىگوييد مرگ را از خود دور كنيد.
قرآن در پاسخ منافقان مىفرمايد: شما با اين ادعا، خود را از حوادث آينده با خبر مىدانيد، اگر چنين است شما بايد علل و عوامل مرگ خود را پيشبينى كرده و از مرگ خود پيشگيرى كنيد، بنابراين، اگر راست مىگوييد مرگ را از خود دور سازيد.
تصميمگيرى رهبرى، پس از مشورت «وَ شاوِرْهُمْ فِى الْأَمْرِ فَأِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ أِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلينَ» «١» و در امر (جنگ و ...) با آنان مشورت كن و چون تصميم گرفتى، بر خدا توكل كن؛ زيرا خداوند توكلكنندگان را دوست مىدارد.
سيره رسول اكرم (ص) در امور اجرايى سيره رسول اكرم (ص) اين بود كه در امور اجرايى، با مسلمانان مشورت مىكرد. در نبرد احد، پيش از شروع جنگ، با ياران خود مشورت كرد. نظر عدهاى از جمله رسول گرامى (ص) اين بود كه در شهر بمانند و به دفع دشمن بپردازند، ولى بيشتر حاضران، پيشنهاد كردند كه در بيرون شهر با دشمن بجنگند. پيامبر (ص) بعد از مشورت مطابق نظر اكثريت تصميم گرفت. اما سپاه اسلام، متحمل خسارات و ضايعات سنگينى شد. آيا پيامبر (ص) در سيره خود مىبايست تجديدنظر مىكرد؟
اين آيه بر سيره رسول گرامى (ص)، مهر تأييد نهاد و با اشاره خاطرنشان كرد كه عملكرد رسول خدا (ص) و مشورتخواهى او بر اساس امر خدا بوده و خدا از كار او خشنود است. «٢»