معارفقرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٩
سوگند بيجا و نتايج قسم دروغ «وَ لا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمانِكُمْ أَنْ تَبَرُّوا وَ تَتَّقُوا وَ تُصْلِحُوا بَيْنَالنَّاسِ وَاللَّهُ سَميعٌ عَليمٌ لا يُؤاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فى أَيْمانِكُمْ وَ لكِنْ يُؤاخِذُكُمْ بِما كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ حَليٌم» «١» خدا را در معرض قسمهايتان قرار ندهيد تا (سوگند بىموردتان) مانع نيكوكارى، تقوا و آشتى دادن مردم گردد و خداوند شنوا و داناست. خداوند شما را به سوگندهاى نينديشيدهتان مواخذه نمىكند، بلكه شما را بدانچه قلبهايتان كسب كرده مواخذه مىكند و خدا بخشنده و بردبار است.
شأن نزول ميان داماد و دختر يكى از ياران پيامبر (ص) به نام عبدالله بن رواحه، اختلافى روى داد. او سوگند ياد كرد كه براى اصلاح كار آنها هيچگونه دخالتى نكند و در اين راه گامى برندارد. آيه فوق نازل شد و اين گونه سوگندها را ممنوع و بى اساس قلمداد كرد. «٢» نهى از سوگند به خدا از نظر شرعى هيچ قسمى جز سوگند به خدا تعهدآور نيست. سوگند شرعى بايد به يكى از نامهاى خاص خدا (مثل خدا و الله) و يا اسمى كه به غير خدا هم گفته مىشود، ولى هميشه ذات مقدس حق در نظر مىآيد (مانند خالق و رازق) ادا شود. احتياطاً سوگند به هر لفظى كه در آن، خدا را قصد كرده باشد، شرعى تلقى مىگردد. «٣» نظر به اهميت سوگند ممكن است آيه شريفه از بسيار سوگند خوردن به خدا نهى كرده باشد؛ «٤» چرا كه اين كار از عظمت نام خدا در نظر انسان مىكاهد، و شخص،