آخرين و برترين وصف روحى ابرار، «صبر» است. ابرار، صابرند در «بأساء»: فقر و تنگدستى، در «ضرّاء»: سختى و مشقت، و «حين‌البأس»: يعنى در گرماگرم جنگ و كارزار، ابرار هرگز از ميدان به در نمى‌روند و در برابر فقر و سختى به زانو در نمى‌آيند و خود را نمى‌بازند.
كسانى تقواى كامل دارند كه صفات مزبور را داشته باشند. «تقوا» با ادّعا درست نمى‌شود و يك بعدى هم نيست. تقوا جهتهاى مختلفى نظير اعتقادى، عملى، اخلاقى، فردى، اجتماعى، مادى و معنوى دارد. بنابراين، در پيشامدها و رويدادهاى سخت است كه مى‌توان متقى را از غير متقى بازشناخت؛ يعنى آن گاه كه وفاى به عهد، صبر و استقامت او در همه ميدانها، آزموده شده باشد.
صدق و راستى‌ صدق، در بيان قرآن و اخبار، معنايى گسترده و فرا گير دارد و آن مطابق بودن ظاهر با باطن، چه در عقايد و چه در اخلاق و رفتار است. «راستان» و راستگويان بر اساس آيه مزبور، كسانى هستند كه در صحنه آزمايشهاى گوناگون، سرفراز باشند و در واقع، نيكى صداقت آنان با جلوه‌هاى مختلف از وجودشان ظاهر شده باشد. و نيز كردار آنان با گفتارشان مطابق باشد.
قصاص‌ «وَ لَكُمْ فِى‌الْقِصاصِ حَياةٌ يا اولِى الْالْبابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ» «١» اى خردمندان! در قصاص براى شما زندگانى است. باشد كه شما تقوا پيشه كنيد.
قصاص در لغت به معناى ردپا است و چون اولياى مقتول به دنبال خونخواهى هستند و قاتل يا موضوع قتل را پيگيرى مى‌كنند، به آن قصاص مى‌گويند. «٢»