معارفقرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥١

گفتنى است كه پيامبر اسلام (ص) و برخى ديگر از پيامبران همچون ابراهيم (ع) علاوه بر منصب نبوت اين مقام را نيز دارا بوده‌اند، همان طور كه قرآن تصريح مى‌كند كه به برخى از فرزندان حضرت ابراهيم اين مقام داده شده است.
«وَ وَهَبْنا لَهُ اسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ نافِلَةً وَ كُلًّا جَعَلْنا صالِحينَ وَ جَعَلْناهُمْ ائِمَّةً يَهْدُونَ بِامْرِنا» «١» و ما به ابراهيم، اسحاق را داديم و علاوه بر او يعقوب هم داديم، و مقرر كرديم كه امامانى باشند كه به امر ما هدايت كنند.
امامت انتصابى است نه انتخابى‌ از آيه مزبور استفاده مى‌شود كه امامت مقامى است كه از جانب خدا براى افراد خاص كه لياقت و صلاحيت لازم را دارند، قرار داده مى‌شود و افراد بشر نه قادر به انتخاب چنين افرادى هستند و نه حق اين انتخاب را دارند.
آيه ٣٦ سوره احزاب نيز اشاره دارد كه پس از انتصاب از جانب خدا و رسول، ديگران حق انتخاب واختيار بوسيله اجماع و غير آن را ندارند. «وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لا مُؤْمِنَةٍ اذا قَضَى اللَّهُ وَ رَسُولُهُ امْراً انْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ امْرِهِمْ» امام بايد معصوم باشد به تصريح آيه امامت، اين مقام هرگز به افرادى كه ظالم باشند، نمى‌رسد و تنها افرادى كه در تمام عصر هيچ‌گونه ظلمى به خود و ديگران نكرده‌اند مى‌توانند به اين مقام نائل شوند. اينها همانا افراد معصومى هستند كه در تمام عمر يك لحظه هم غير خدا را عبادت نكرده و گناهى را انجام نداده‌اند.
علامه طباطبايى دلالت اين آيه بر عصمت امام را چنين تبيين مى‌كند:
مردم به حكم عقل در زمره يكى از اين چهار قسمند و قسم پنجمى هم براى آن قابل تصور نيست:
يا در تمامى عمر ظالمند.