معارفقرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٧
صاحبنظرند و ويژگى آنها اين است كه در علم، رسوخ دارند. «١» قرآن نام شريف آنها را بيان نكرده و تنها به ذكر صفات و ويژگيهاى آنها پرداخته است و افراد خاصى كه اين ويژگيها را دارا باشند، از مصاديق راسخان در علم خواهند بود.
البته مصداق كامل آن پيامبر اسلام صلىاللهعليهوآله و ائمه معصومين عليهمالسلام هستند. از اين رو، امام صادق (ع) فرمود:
«نَحْنُ الرَّاسِخوُنَ فِىالْعِلْمِ وَ نَحْنُ نَعْلَمُ تَأْويلَهُ» «٢» ما راسخان در علميم و ما تأويل آن را مى دانيم.
تفسير به رأى قرآن كريم، دسته مقابل راسخان در علم را بدينگونه معرفى مىكند:
«فَأَمَّا الَّذينَ فى قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغاءَ تَأْويلِهِ» كلمه «زيغ» به معناى خارج شدن از حال استقامت است كه لازمهاش اضطراب قلب و پريشانى خاطر مىباشد؛ به قرينه اينكه در مقابل آن، رسوخ در علم قرار گرفته است. «٣» خداوند مىفرمايد: اينها از آيات متشابه پيروى مىكنند تا فتنه و فساد ايجاد كنند، يعنى هدف اصلى اين بيماردلان، گمراهكردن و منحرف ساختن از حق است و براى اينكه بتوانند به فتنه خود صورت شرعى و قرآنى ببخشند، به دنبال آيات متشابه مىروند، در حالى كه تأويل قرآن در دسترس آنها نيست.
تفسير به رأى آن است كه انسان ابتدا براى خود عقيدهاى انتخاب كند و در تأييد آن بدون هيچگونه قرينهاى، به آيه يا روايتى استدلال كند. اين افراد در حقيقت به دنبال قرآن و فهم صحيح آن نيستند، بلكه قرآن را بر عقايد باطل خود منطبق مىسازند و تفسير