بحثى پيرامون محكم و متشابه‌ «هُوَ الَّذى انْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ امُّ الْكِتابِ وَ اخَرُ مُتَشابِهاتٌ فَامَّا الَّذينَ فى قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَهَ مِنْهُ ابْتِغاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغاءَ تَأْويلِه‌ وَ ما يَعْلَمُ تَأْويلَهُ الَّااللَّهُ وَالرَّاسِخُونَ فِى‌الْعِلْمِ يَقُولُونَ امَنَّا بِهِ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا وَ ما يَذَّكَّرُ الَّا اوُلُوالْالْبابِ» «١» اوست كه كتاب را بر تو فروفرستاد. بعضى از آيات آن محكم است كه آنها اصل كتاب است و بعضى ديگر، متشابه است. كسانى كه در دلهاى آنان ميل به باطل و انحراف است، به منظور فتنه‌جويى و تأويل قرآن، از متشابهات آن پيروى مى‌كنند، در حالى كه تأويل آن را جز خدا و راسخان در علم نمى‌دانند «٢» كه [راسخان در علم‌] مى‌گويند: به آن ايمان آورديم؛ تمام (آيات قرآن) از جانب پروردگار ماست و جز خردمندان، كسى متذكر نمى‌شود.
تعريف محكم و متشابه‌ از آيه مزبور بخوبى روشن مى‌شود كه آيات قرآن كريم به دو دسته كلى تقسيم مى‌شود:
الف- آيات محكم‌ ب- آيات متشابه‌ آيه محكم، آيه‌اى است كه معنى و مراد آن روشن است و با معنى غير مراد، اشتباه نمى‌شود، «٣» يعنى خواننده بدون ترديد و اشتباه به معنايش پى‌مى‌برد، «٤» مانند آيه «لَيْسَ كَمِثْلِه‌ شَىْ‌ءٌ» «٥» هيچ چيز، مانند او نيست. اينكه چيزى مانند او نيست، بسيار