معارفقرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٨

موهبتى كه خداى متعال به او عنايت كرده‌است، نبايد از نوشتن قرارداد، شانه خالى كند.
در ضمن قدرت نوشتن موهبتى الهى شمرده شده است: «وَ لا يَأْبَ كاتِبٌ انْ يَكْتُبَ كَما عَلَّمَهُ اللَّهُ فَلْيَكْتُبْ» چه كسى بايد املا كند بدهكار با در نظرگرفتن خداى متعال و بدون كم و كاست، حقى را كه بر ذمه اوست، املا كند تا نويسنده آن را ثبت نمايد. در ضمن، اين املاكردن اقرار به بدهى است از طرف بدهكار «وَلُيمْلِلِ الَّذى عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللَّه رَبَّهُ وَ لا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْئاً» البته در سه صورت، به جاى بدهكار، بايد ولىّ او با رعايت عدالت، املا كند:
الف- بدهكار، سفيه‌باشد؛ يعنى قادر به‌تنظيم و سروسامان دادن به‌امور مالى‌خودنباشد.
ب- بدهكار، ضعيف باشد؛ مثل كودك خردسال يا پير فرتوت. «١» ج- بدهكار، لال باشد و نارسايى گفتار داشته و نتواند املا كند.
«فَانْ كانَ الَّذى عَلَيْهِ الحَقُّ سَفيهاً اوْ ضَعيفاً اوْلا يَسْتَطيعُ أَنْ يُمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهُ بِالْعَدْلِ» شاهد گرفتن‌ علاوه بر نوشتن قرارداد، طرفين بايد دو مرد مسلمان و در صورتى كه دو مرد نبود يك مرد و دو زن مسلمان را كه مورد اطمينانند شاهد بگيرند. دو زن بايد با هم شهادت بدهند تا اگر يكى اشتباه كرد، دومى يادآورى كند. علت اينكه شهادت دو زن، معادل شهادت يك مرد قرار داده‌شده، اين است كه زن، در مسائلى كه بطور مستقيم مربوط به وظايف او نيست داراى قوه ضبط و حفظ كمترى است. «٢» تكليف به اندازه توان‌ «لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً الَّا وُسْعَها لَها ما كَسَبَتْ وَ عَلَيْها مَااكْتَسَبَتْ رَبَّنا لا تُؤاخِذْنا