معارفقرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٤
نشان نمىدهيم واگر هم بپذيريم فقط از سر اغماض و دست رد به سينه عطاكننده نزدن است. به عبارت ديگر:
«لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ» «١» شما به مقام ابرار نمىرسيد تا اينكه از چيزهاى دوستداشتنى خود ببخشيد.
در شأن نزول اين آيه نيز نقل شده كه گروهى هنگام پرداخت زكات اموال پستشان رابه عنوان زكات مىدادند و قرآن با اين آيه آنان را منع كرد. «٢» موانع انفاق «الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ وَاللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلًا وَاللَّهُ واسِعٌ عَليمٌ» «٣» شيطان (هنگام انفاق) به شما وعده فقر و تهيدستى مىدهد و به فحشا (و زشتيها) دعوت مىكند ولى خداوند به شما وعده «آمرزش» و «فزونى» مىدهد و خداوند وسعت دهنده (و به هر چيز) داناست.
خداوند در اين آيه براى بىاثر ساختن دو عامل ترس از انفاق يعنى وعده فقر و بخل ذاتى انسان مىفرمايد: اينكه شيطان به شما وعده فقر مىدهد به اين جهت است كه كار شيطان امر به فحشاء براى گمراهكردن شماست و اينكه نفس شما، شما را به بخل و خوددارى از انفاق مىخواند بايد توجه پيدا كنيد كه خداوند در آيات قبل به شما وعده داده كه در صورت انفاق هم گناهان شما را مىبخشد و هم اموال شما را زياد مىگرداند، پس نه به وعده شيطان وقعى بنهيد و نه بخل نفس شما را از انفاق بازدارد.
جمله «وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ» پس از وعده شيطان آمدهاست تا بفهماند كه همه وعدههاى شيطانى در حقيقت امر به فحشا و زشتيهاست و هرگز توقع نداشته باشيد كه او شما را به كار خوب و عمل صالح بخواند. «٤»