معارفقرآن(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١١٣
دعوت به جهانگردى قرآن مخاطبان خود و مسلمانان را حدود چهارده بار به «گردش در زمين» دعوت كردهاست و دوران گذشته تاريخ را با زمان حاضر پيوند مىزند و پيوند فكرى و فرهنگى نسل حاضر را با گذشتههاى دور و ديدن آثار تاريخى را براى درك حقايق آفرينش، لازم و ضرورى مىداند؛ زيرا اين پيوند و ارتباط نه تنها براى گردشكنان در زمين مفيد و لازم است، بلكه وظيفه و مسؤوليت آيندگان را نيز روشن مىكند.
هدف از جهانگردى قرآن، مسلمانان را به جهانگردى و ديدن آثار پيشينيان دعوت مىكند. در اسلام به جهانگردى اهميت زيادى دادهشدهاست، اما نه بسان جهانگردى توريستهاى هوسران و هوسباز امروز. قرآن جهانگردى را براى «عبرت از تاريخ گذشتگان» مطرح مىكند و در آيات متعددى اين مسأله را يادآور مىشود.
گاه هدف از جهانگردى را (مانند همين آيه) ديدن عاقبت تكذيبكنندگان خدا و پيامبران مىداند و گاه نتيجه جهانگردى را ديدن سرانجام مجرمان و گناهكاران ذكر مىكند: «فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الُمجْرِمينَ» «١» زمانى ديگر هدف از گردش در زمين را برخوردار شدن از «دلهاى دانا» و «گوشهاى شنوا» مىداند: «أَفَلَمْ يَسيرُوا فِى الْأَرْضِ فَتَكُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ يَعْقِلُونَ بِها أَوْ اذانٌ يَسْمَعُونَ بِها» «٢» و گاهى تفكر در چگونگى ابتداى خلقت مىداند تا با مشاهده آن به قيامت و زندهشدن دوباره ايمان پيدا كند. «قُلْ سيرُوا فِى الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللَّهُ يُنْشِىءُ النَّشْأَةَ الْاخِرَةَ» «٣» مسلمانان نبايد از تحولات اجتماعى دنيا بىخبر باشند؛ بايد به گردش در زمين بپردازند، تا دنياى اطراف خود و سياستهاى حاكم بر جهان امروز را شناخته، نيازمنديهاى زمان را درك كنند، از تجربيات ديگران استفاده كنند و براى جامعههاى اسلامى چارهجويى نمايند.