استطاعت‌ آيه بالا اشاره به دو موضوع دارد:
الف- هر كس كه مستطيع باشد، حج بر او واجب است، و استطاعت عبارت است از:
توانايى مالى، سلامتى، نيروى بدن، باز بودن راه، سالم و امن بودن آن، وسعت داشتن وقت و كافى بودن آن براى حج. «١» ب- اهميت بسيار زياد حج كه يكى از اركان اسلام است و ترك آن، به كفر تعبير شده‌است. رسول خدا (ص) به على (ع) فرمود:
اى على! كسى كه حج را ترك كند (در حالى كه استطاعت دارد) كافر است؛ زيرا خداوند مى‌فرمايد: و بر مردمى كه استطاعت رفتن به سوى خانه خدا را دارند، لازم است كه حج را برپادارند و كسى كه كفر ورزد (آن را ترك كند) به خود زيان رسانده‌است. و خداوند بى‌نياز است؛ اى على! كسى كه حج را به تأخير اندازد تا از دنيا رود، خداوند در قيامت او را يهودى يا نصرانى محشور مى‌كند. «٢» «مبارك» به معنى پربركت و پرفايده است و اين فايده و بركت، هم از نظر معنوى است و هم از نظر مادى.
مقام ابراهيم (ع)
«مقام ابراهيم» سنگى است كه جاى پاى ابراهيم عليه‌السلام در آن نقش بسته‌است.
اخبار بسيار زيادى در دست است كه دلالت مى‌كند، سنگ اصلى كه ابراهيم روى آن مى‌ايستاده تا ديوار كعبه را بالا ببرد در زيرزمين، در همين مكانى كه فعلًا مقامش مى‌نامند، دفن شده‌است و مقام ابراهيم كنار مطاف، روبه‌روى ضلع ملتزم قرار دارد. «٣» امنيت حرم‌ «امنيت» ويژگى ديگرى است كه براى خانه خدا ذكرشده‌است، به اين معنا كه هر