لازم ببينيم) توبه مى‌كنيم و او هم توبه ما را خواهد پذيرفت. اين آيه در جواب آنها مى‌گويد: كسانى كه راه ايمان را رها كرده و بعد از ايمان، دوباره كفر ورزند و در كفر خود اصرار داشته‌باشند، اميدوار به توبه نباشند، چون توبه آنها قبول نخواهدشد (زيرا در حقيقت توبه و پشيمانى نيست، بلكه فرار از عذاب است). «١» عدم پذيرش توبه مرتد اين آيه درباره افرادى است كه به اسلام ايمان آورند و سپس كافر گردند و بر كفر خود اصرار ورزند. توبه چنين كسانى هرگز قبول نمى‌شود؛ بدان جهت كه توبه آنان ظاهرى و از روى ناچارى است، همچون كسانى كه در آستانه رفتن به جهان ديگر توبه مى‌كنند.
آنان در حالت احتضار، با مشاهده عالم برزخ، عذاب را براى خود مهيا مى‌بينند و براى فرار از عذاب به دروغ اظهار اسلام مى‌كنند. به عبارت ديگر پذيرش توبه منوط به شرايطى است كه توبه چنين كسانى فاقد آن شرايط است. توبه بايد نصوح و واقعى باشد، و پيش از ورود به آستانه جهان آخرت، صورت پذيرد.
مرتد ملى و فطرى‌ در اسلام دو نوع مرتد داريم:
الف- مرتد ملى، يعنى كسى كه پدر و مادرش مسلمان نبوده، ولى او مسلمان شده و پس از گرايش به اسلام، كافر گرديده‌است. چنين كسى توبه‌اش قبول است.
ب- مرتد فطرى، كسى را گويند كه از پدر و مادر مسلمان به دنيا آمده است و خود نيز مسلمان باشد، سپس از فطرت اسلام و ايمان برگردد و كافر شود. توبه مرتد فطرى هر چند ممكن است در پيشگاه خداوند پذيرفته شود، ولى چنين فردى محكوم به اعدام خواهد بود و توبه او تأثيرى در حكم ندارد. «٢» نمونه بارز آيه ياد شده در زمان حاضر، سلمان رشدى مرتد است كه از سوى‌