جريان شناسى سطح(3) - قنبری، آیت - الصفحة ٢٨
فعالان مبارزه عليه رژيم پهلوى، دبير كلى اين جامعه را بر عهده دارد. از جمله مبانى فكرى جامعه روحانيت مبارز عبارت است از: دفاع از اسلام، مقابله با رژيم طاغوتى شاهنشاهى، تلاش براى تأسيس حكومت اسلامى در دوره قبل از پيروزى انقلاب و تبعيت و حمايت همه جانبه از ولايت مطلقه فقيه، تلاش براى تحقق اسلاميت نظام جمهورى اسلامى و دفاع همهجانبه از انقلاب و نظام جمهورى اسلامى. جامعه روحانيت مبارز، كه رابطه نزديكى با جامعه مدرسين حوزه علميه قم دارد، در حال حاضر نقش بسيار مهمى در اركان نظام جمهورى اسلامى ايفا مىكند. «١» گفتنى است كه در كنار تشكلهاى ياد شده جريانى انحرافى به نام «انجمن حجتيّه» نيز در عصر پهلوى به دست شيخ محمود حلبى بنيان نهاده شد. مهمترين مبانى فكرى اين انجمن، كه در سال ١٣٣٥ شمسى كار خود را آغاز كرد، عبارت بودند از: جدايى دين از سياست، مبارزه با بهائيت و انتظار منفى براى ظهور امام زمان (ع).
كاستى و ناراستىهاى مهم اين گروه- كه ميان برخى روحانيون و مقدسين نفوذ داشت- عبارت بودند از: جدا انگارى دين از سياست، همكارى با نظام طاغوتى محمدرضا پهلوى و مخالفت با مبارزه با اين رژيم فاسد، انحراف ذهن نيروهاى مسلمان از مسائل اساسى مانند تشكيل حكومت اسلامى و مبارزه با طاغوت و برانگيختن آنها به سوى موارد جزئى و انحرافى مانند مبارزه با بهائيت، تحجّر و خشكه مقدسى و ترويج انتظار منفى به اين معنا كه «بگذاريد معصيت زياد شود تا امام زمان (ع) ظهور كند.» «٢» امام خمينى (ره) پس از پيروزى انقلاب اسلامى به شدت با انجمن حجتيه مخالفت كرد «٣» و انجمن ناچار شد در سال ١٣٦٢ ش. جلسات خود را تعطيل كند. البته اين تفكر هنوز به صورت كمرنگ در ايران وجود دارد.
گروه انحرافى ديگرى كه به نوعى در نهاد روحانيت ريشه داشت، با عنوان «باند سيد مهدى هاشمى» و هواداران آيت اللَّه منتظرى شناخته مىشود.