بدين روى، شناخت صحيح مسائل سياسى در هر جامعه، وامدار شناخت اين جريان‌ها است. راه يافتن اينكه هر جريان، از چه ماهيت فكرى برخوردار است و نقاط قوت و ضعف آن چيست، به ويژه براى نسلى كه از تاريخ رويش، پويش و خيزش جريان‌ها اطلاع كافى ندارد، بسيار ضرورى است.
با نگاهى به تاريخ معاصر ايران درمى‌يابيم كه شش جريان سياسى در ايران فعال بوده و حيات سياسى همچنان تحت تأثير آنها قرار دارد. اين جريان‌ها با توجه به عنصر ايدئولوژى و اعتقادات «١» عبارتند از:
١- جريان اسلامى؛ ٢- جريان سلطنت طلب؛ ٣- جريان ماركسيستى؛ ٤- جريان ملى گراى ليبرال؛ ٥- جريان تركيبى يا التقاطى؛ ٦- جريان روشنفكرى.