جريان شناسى سطح(3) - قنبری، آیت - الصفحة ٥٠
با سقوط رضا شاه در شهريور ١٣٢٠ ش. كمونيستهاى زندانى آزاد شدند و با توجه به اين تجربه كه جامعه ايران زمينه پذيرش افكار الحادى كمونيستى را ندارد، حزب جديدى با عنوان «حزب توده ايران» تشكيل دادند. تودهاىها در شرايط اشغال كشور به دست شوروى، انگليس و آمريكا، تحت حمايت دولت الحادى شوروى، توانستند هشت نماينده به مجلس بفرستند و از دولتهاى جدايى طلب آذربايجان و كردستان حمايت كنند.
رويارويى با نهضت ملى شدن نفت و دفاع از واگذارى امتياز نفت شمال به شوروى بخشهاى ديگرى از كارنامه سياه چپ قديم در اين دوران است. با كودتاى ٢٨ مرداد ١٣٣٢ ش.، تودهاىها نيز همچون ديگر جريانها سركوب شدند.
در شرايط خفقان پس از كودتا، شمارى از جوانان حزب توده، كه از وابستگى حزب به شوروى و پيروى از اجانب و اتخاذ مشى مسالمتآميز در قبال استبداد محمدرضا شاهى ناخشنود بودند، جنگ چريكى و مشى مسلحانه را پيش گرفته و سازمان فداييان خلق را پديد آوردند. اين گروه و گروههاى ديگرى كه با همين تفكر و برنامه پس از اين تاريخ اعلام موجوديت كردند، با عنوان «چپ جديد» شهرت يافتند. حزب توده پس از پيروزى انقلاب اسلامى دوباره جان گرفت، امّا در سال ١٣٦٢ ش. به دنبال اقدام به براندازى نظام مقدس جمهوى اسلامى، فعاليتهاى آن غير قانونى اعلام شد و حزب منحل گرديد.
سرانجام، فروپاشى شوروى ضربه نهايى را بر بنياد حزب توده وارد ساخت. باقيمانده جريان ماركسيستى در دو شاخه چپ قديم و جديد هم اينك در خارج از كشور فعاليتهاى كمرنگى عليه انقلاب و نظام جمهورى اسلامى انجام مىدهند.
٣- ٣. مبانى فكرى مبانى فكرى جريان ماركسيستى به گونه خلاصه به قرار زير است: «١» ١- ٣- ٣. ماترياليسم ديالكتيك: ماترياليسم يا مادى گرايى اساس تفكر اين جريان