جريان شناسى سطح(3) - قنبری، آیت - الصفحة ٨٢

٣- ٦. مبانى فكرى‌ روشن است كه مبانى فكرى جريان‌هاى چهارگانه متفاوت است. مبانى فكرى جريان اوّل همان مبانى فكرى جريان اصيل اسلامى است كه عبارتند از:
- پيوند دين و سياست؛ - توحيد يا خدامحورى؛ - نبوّت؛ - معاد؛ - امامت؛ - عدالت؛ - مهدويت؛ - مرجعيت و ولايت فقيه؛ - اسلام فقاهتى؛ - استبداد ستيزى؛ - استعمار ستيزى؛ - دفاع از تماميت ارضى كشور اسلامى؛ - مردم‌سالارى دينى؛ - آزادى‌خواهى؛ افزون بر آنچه ذكر شد، مبارزه با تحجرگرايى و عدم انفعال و خودباختگى در مقابل غرب را مى‌بايست از مبانى مهم جريان روشنفكرى صحيح اسلامى برشمرد.
جريان دوم يعنى روشنفكرى منحرف اسلامى نيز در شاخه اول خود تركيب اسلام با ليبراليزم و ناسيوناليزم را مبنا قرار داده است و شاخه دوم، التقاطى از اسلام و سوسياليزم است. دو مبناى مشترك اين جريان عبارتنداز: غرب‌گرايى و نوگرايى دينى يا اصلاح دين.
ويژگى‌ها يا نواقص مهم روشنفكرى منحرف دينى را به قرار زير مى‌توان بر شمرد:
- تلاش براى ارائه اسلام مدرن بر اساس ليبراليزم يا سوسياليزم؛ - سعى در التقاط اسلام با ناسيوناليزم؛