آداب و احكام كسب و كار - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٢٤٨

عادلانه‌ى روز اجاره مى‌دهند وسرقفلى هم نمى‌گيرند ولى در اجاره شرط مى‌نمايند كه مادامى كه مستاجر در آن‌جا ساكن است حق تخليه و افزودن اجاره را ندارند وسال به سال بايد اجاره را تمديد نمايند و با مرور زمان اجاره محل ترقّى مى‌كند، در اين صورت مستاجر حق انتقال دادن به ديگرى را ندارد و موجر ملزم نيست به انتقال به ديگرى رضايت بدهد، ولى اگر شخص ثالثى به عنوان مشترى پيدا شود و مستاجر را تطميع نموده و بگويد: اگر شما اين محل را تخليه كنيد مثلًا من صد هزار ريال به شما مى‌دهم، آن وقت او مالك را راضى مى‌نمايد كه مبلغى بگيرد و به همين شخص اجاره دهد و آن شخص مبلغ صد هزار ريال را به مستاجر اول داده و او تخليه كرده سپس خود از مالك با دادن مبلغى كه وعده نموده اجاره مى‌كند، كه مبلغ صد هزار ريال براى مستاجر اول حلال است زيرا در مقابل انتقال محل مزبور چيزى نگرفته كه ذى حق نباشد، بلكه فقط در مقابل تخليه محل، وجه را گرفته كه حق داشت تخليه ننمايد ومشترى از صاحب ملك به اجاره، محل را تصرف مى‌نمايد، توضيح آن كه: در اين صورت سرقفلى در مقابل تخليه محل است و اجاره محل براى صاحب ملك است.

* مسأله ٥- شخصى محلّى را اجاره مى‌نمايد و با مالك شرط مى‌كند كه مالك حق بيرون كردن وتخليه نمودن آن محل را نداشته باشد، و فقط سال به سال يا ماه به ماه اجرت معمولى را از مستاجر بگيرد، و ايضاً مستأجر حق داشته باشد كه حق سكناى خود را به ديگرى واگذار كند، در اين صورت نيز مستأجر مى‌تواند سرقفلى را به ديگرى بفروشد يعنى مبلغى از كسى گرفته وحق خود را به او واگذار نمايد.