آداب و احكام كسب و كار - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ١٤٠ - خيار در معامله
خيار تخلّف شرط براى بايع هست.
س ٢- ملكى قولنامه شده و اكنون فروشنده پشيمان شده، حكم چيست؟
ج ٢- در صورتى كه معامله تمام شده است و خيارى در معامله نباشد راه بر هم زدن معامله اقاله است (توافق طرفين در بر هم زدن معامله)
س ٣- گاهى اوقات فروشندهاى جنسى را به بيش از ارزش واقعى آن مىفروشد و چون خريدار از قيمت اصلى مطّلع نيست از خريد جنس رضايت دارد، آيا اين معامله صحيح است؟ و اگر خريدار از قيمت اصلى آگاه است، لكن از روى اكراه و اجبار اين معامله را انجام مىدهد چه حكمى دارد؟
ج ٣- در صورتى كه خريدار بفهمد كه به قيمت بيش از حدّ متعارف به او داده شده، مغبون است و حق خيار غبن دارد، با اين حال اگر رضايت داد، معامله صحيح است و الّا مىتواند فسخ نمايد، امّا در صورتى كه زيادى قيمت را بداند، مع ذلك اقدام به خريد كند و لو از روى اضطرار باشد، عقد صحيح است و حقّ خيار غبن ندارد.
س ٤- در بازار مرسوم است ميوه فروشان جلو چرخ خود را از ميوههاى خوب چيده و پشت آن خراب است و بدينوسيله خريدار را گول مىزنند و به مشترى جنس خوب نمىدهند، حكم چيست؟
ج ٤- تدليس است و كار حرامى است و بايد مؤمنين از اينگونه اعمال خوددارى كنند.
س ٥- شخصى زمينى را فروخته و با خريدار شرط كرده كه، هنگام فروش بايد به فلان شخص بفروشى، آيا اين شرط نافذ است و اگر به شرط عمل نكرد و به كس ديگرى فروخت، فروش دوّم چه حكمى دارد؟
ج ٥- شرط صحيح است و در صورت تخلّف، خيار فسخ از آنِ فروشنده است.
س ٦- شخصى در افغانستان زمين موروثى پدرى خود را به مدّت دو سال بطور