آداب و احكام كسب و كار - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٢٩ - * ربا
انسانى پرده مىافكند و جلو چشمش را مىگيرد.» [١]
امام صادق ٧ مىفرمايد:
«دِرْهَمُ رِبا أشَدُّ عِنْدَاللهِ مِنْ سَبْعينَ زَنِيةٍ كُلُّها بِذاتِ مَحْرَم [٢]
(عذاب) يك درهم ربا، از هفتاد زنا با زنى كه محرم اوست، شديدتر است».
اميرالمؤمنين ٧ فرمود: «رسول خدا ٦ ربا و رباخوار، داد و ستد ربوى، نويسنده معامله و شاهدهاى آن را لعن كرده است». [٣]
در علل الشرايع آمده است كه حضرت امام رضا ٧ به ابن سنان نوشت: «خداوند متعال ربا را حرام فرمود؛ به دليل اينكه رباخوارى موجب فساد اموال مىشود ...». [٤]
شكى نيست رباخوارى معاملهاى ظالمانه، ناعادلانه، برخلاف وجدان و فطرت انسانى و برهم زننده نظام اجتماعى است؛ چون از طرفى، طلبكار هر روز بدون هيچ تلاشى بر ثروت خود مىافزايد و از طرف ديگر، بدهكار گرفتار فقر و تنگدستى زيادى مىگردد.
از پيامدهاى رباخوارى، ايجاد فاصله طبقاتى، نفرت و بغض شديد فقرا به اغنياست و آسيب آن براى نظام اجتماعى بشر، بسيار آشكار است و حتى موجب انقلابهاى خونينى مىشود؛ چنانكه بعضى از دانشمندان و محققين، يكى از اسباب پيدايش جنگهاى جهانى را همين اختلاف طبقاتى دانستهاند. [٥]
مفاسد عظيم مادى و معنوى رباخوارى علاوه بر اعلام جنگ با خدا و پيامبر اعظم ٦ بسيار است؛ از آن جمله:
١. محروميت از آثار خير و بركات معنوى كه در كسب و كار و حركت براى تحصيل معاش است؛ چنانكه پيامبر خدا فرمود: «عبادت هفتاد قسم است كه برترين آن طلب روزى حلال است». [٦]
[١]. تفسير الميزان، ج ٢، ص ٤٣٣.
[٢]. تفسير صافى، ج ٥، ص ٣٠٢.
[٣]. همان.
[٤]. وسائل الشيعه، ج ١٢، ص ٤٢٥.
[٥]. تفسير الميزان، ج ١٢، ص ٤٣٣.
[٦]. وسائل الشيعه، ج ١٢، ص ٤٣٣.