آداب و احكام كسب و كار - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٢٠٠ - احكام مساقات

احكام مساقات‌

مسأله ٢٢٥٣- اگر انسان با كسى به اين قسم معامله كند كه درختهاى ميوه‌اى را كه ميوه آن مال خود اوست و يا اختيار ميوه‌هاى آن با اوست، تا مدّت معيّنى به آن كس واگذار كند كه تربيت نمايد وآب دهد و به مقدارى كه قرار مى‌گذارند از ميوه آن بردارد، اين معامله را مساقات مى‌گويند.

مسأله ٢٢٥٤- معامله مساقات در درختهايى كه مثل بيد وچنار ميوه نمى‌دهد صحيح نيست، ودرختانى كه مثل حنا كه از برگ آن استفاده مى‌كنند جائز است.

مسأله ٢٢٥٥- در معامله مساقات لازم نيست صيغه بخوانند بلكه اگر صاحب درخت به قصد مساقات آن را واگذار كند و كسى كه كار مى‌كند به همين قصد مشغول كار شود، معامله صحيح است.

مسأله ٢٢٥٦- مالك و كسى كه تربيت درختها را به عهده مى‌گيرد بايد مكلّف و عاقل باشند و كسى آنها را مجبور نكرده باشد و نيز بايد سفيه نباشند، يعنى مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف نكنند و امّا با اجازه ولىّ اشكالى ندارد و همچنين ممنوع التصرّف از طرف حاكم شرع نباشد.

مسأله ٢٢٥٧- مدّت مساقات بايد معلوم باشد و اگر اوّل آن را معيّن كنند و آخر آن را موقعى قرار دهند كه ميوه آن سال معمولًا به دست مى‌آيد، صحيح است.

مسأله ٢٢٥٨- بايد سهم هركدام نصف يا ثلث حاصل ومانند اينها باشد و اگر قرار بگذارند كه مثلًا صد من از ميوه‌ها مال مالك وبقيه مال كسى باشد كه كار مى‌كند، معامله باطل است.